The Master (2012)

Regie: Paul Thomas Anderson | 137 minuten | drama | Acteurs: Joaquin Phoenix, Philip Seymour Hoffman, Amy Adams, Jesse Plemons, Ambyr Childers, Rami Malek, Martin Dew, Joshua Close, Jillian Bell, Kevin J. Walsh, Lena Endre, Madisen Beaty, Kevin J. O’Connor, Patty McCormack, Mimi Cozzens, Barbara Brownell, Brady Rubin, Jill Andre

Voor ‘The Master’, de nieuwste film van de zeer getalenteerde regisseur Paul Thomas Anderson, verplaatsen we ons naar het Amerika net na de Tweede Wereldoorlog. Freddie Quell (Joaquin Phoenix) is een voormalig marinier wiens diensttijd erop zit. Hevig getraumatiseerd door de oorlog moet Freddie weer proberen zijn draai in de maatschappij te vinden. Als alcoholist, geweldpleger en seksueel gefrustreerd persoon is dit uiteraard makkelijker gezegd dan gedaan. Al snel gaat het bergafwaarts met Freddie en raakt hij de ene na de andere baan kwijt. Wanneer hij op de vlucht slaat en bij toeval op een schip terechtkomt, ontmoet hij hier de leider van de sekte ‘The Cause’, Lancester Dodd (Philip Seymour Hoffman), ook wel ‘The Master’ genoemd. Dodd ontfermt zich over Freddie, in wie hij zijn gedroomde zoon ziet en probeert hem weer op het rechte pad te krijgen.

Voor Paul Thomas Anderson is het niet voor het eerst dat hij zich in zijn films aan een dergelijk zwaar thema waagt. In het verleden leverde hij onder andere films als ‘Magnolia’ (1999) en ‘There Will be Blood’ (2007) af. In ‘The Master’ draait het voor het grootste deel om de relatie die al snel tussen Freddie en Dodd ontstaat. Deze uit zich voornamelijk in lange, pittige en uitermate confronterende praatsessies waarin Dodd zijn partner bijna letterlijk op de pijnbank legt wanneer hij naar momenten uit zijn verleden vraagt. Want dat is het doel van ‘The Cause’, een soort psychologische beweging die met hun aparte methodes probeert om tot het verleden van een persoon door te dringen en ze te helpen (traumatische) gebeurtenissen een plaats te geven. De praatsessies tussen dit tweetal blijven de rest van de film als een rode draad door het verhaal lopen en in het bijzonder hun eerste confrontatie is ijzingwekkend om naar te kijken.

Wat deze sessies, en eigenlijk ‘The Master’ in zijn geheel, zo aangrijpend maakt is de acteerprestatie van zowel Philip Seymour Hoffman evenals Joaquin Phoenix. Zelden zie je twee acteurs elkaar zo naar een hoger niveau tillen, waarbij het een kwestie van persoonlijke smaak is naar wie je voorkeur uitgaat. Is het de koele (hoewel op momenten ook zeer excentrieke) Seymour Hoffman of de neurotische Phoenix die zijn emoties niet in bedwang houdt? Het contrast tussen dit tweetal wordt schitterend in beeld gebracht tijdens hun confrontaties. Wanneer de twee gearresteerd worden, zien we hoe Freddie zijn gehele cel aan gort trapt terwijl Dodd in de cel ernaast ijzig kalm voor zich uitkijkt en op Freddie probeert in te praten, met een fraaie confrontatie als gevolg. De Oscarnominatie voor beide acteurs is geheel terecht en zou zomaar in een overwinning kunnen worden omgezet.

‘The Master’ is een zeer mooie film geworden die eigenlijk maar een echt minpunt heeft en dat is dat hij, voornamelijk in het laatste uur, in herhaling valt. De film verslikt zich een beetje in de eindeloze zoektocht met als doel om Freddie zijn verleden een plaats te geven die zich maar voort sleept. Naar het einde toe wordt het allemaal wat te veel van het goede. Ook het exacte doel van ‘The Cause’, wie ze precies zijn en wat ze willen, wordt niet volledig duidelijk. Dit in combinatie met het trage tempo waarin ‘The Master’ zich afspeelt, maakt dat het waarschijnlijk geen film is waar iedereen evenzeer van zal genieten. Bovenal is ‘The Master’ een film die, weliswaar gedragen door de twee uitmuntende acteurs, daarnaast ook meer dan genoeg te bieden heeft. De schitterende muziek en idem dito cameravoering dragen hier aan bij en zorgen voor een uitermate fraai eindresultaat.

Martijn Scheepers

‘The Master’ verschijnt dinsdag 4 juni 2013 op DVD, blu-ray en VOD.