2000 Meters to Andriivka (2025)

Regie: Mstyslav Chernov | 106 minuten | documentaire

‘Loopt de camera al? Film maar hoe mooi ik eruitzie!’ De documentaire ‘2000 Meters to Andriivka’ begint nog met een speels grapje, maar wordt gezwind gevolgd door een explosie die direct het onverbiddelijke contrast schetst tussen de vreugde van het leven en haar menselijkheid en het brute geweld van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland.

In 2023 verscheen al ‘20 Days in Mariupol’, een choquerend tijdsdocument dat de begindagen van de Russische invasie in Oekraïne portretteerde. Terwijl de heroïsche journalist en regisseur Mstyslav Chernov hiervoor in 2024 een Oscar ontving, had hij ondertussen zijn leven alweer op het spel gezet voor een minstens zo belangrijke film.

2000 meter. Of twee kilometer. Normaal ben je er wandelend binnen een half uur, maar in de oorlog gaat het niet om tijd. Het gaat om de afstand die gemeten wordt aan de hand van de pauzes tussen explosies, aldus Chernov. Al maanden is het Oekraïense leger bezig om meters te winnen die moeten leiden tot een herovername van het strategisch gelegen Andriivka. De enige weg ernaartoe leidt echter door een nauw bos vol mijnen en Russische soldaten die niet schromen om een bloedbad aan te richten. Die 2000 meter behelzen hoopvolle gesprekken, tientallen stressverminderende sigaretten en tragisch genoeg ook een aantal vrijwillig aangemelde strijdkrachten die sneuvelen in de strijd.

Ondersteund door een onheilspellende score van Sam Slater worden we als kijker te midden van het oorlogsgeweld geplaatst. Uitgerust met bodycams filmen zowel militairen als Chernov zelf de taferelen die op het slagveld plaatsvinden. Hierdoor wordt het onwerkelijke werkelijk. Dat wat we normaal in speelfilms of games zien, is ineens realiteit. Het kost een hoop offers om dit vast te leggen. De scènes waarin de soldaten geconfronteerd worden met de Russen en hun wapens zijn dan ook zenuwslopend. Nagelbijtend kijk je toe hoe mensen hun leven wagen voor een stukje grond. Bedroefd raak je als weer iemand het leven laat, of wanneer Chernov middels een voice-over vertelt dat een van de gesproken mensen later is overleden.

Die gesprekken met de soldaten voelen bijna surrealistisch. Samen schuilend in een loopgraaf vertelt iemand over zijn studie en wordt er wat gelachen alsof ze in een kroeg hangen. Of een ander die graag terug wil naar het normale leven, om zich druk te maken om banale zaken als stoppen met roken of het vaker maken van een avondwandeling. Deze gesprekken zijn zeer gewenst in een documentaire die bol staat van de bloedstollende momenten die je de adem bijna ontnemen. Bovendien voegen ze een stukje humaniteit toe aan een verder zeer bittere pil.

Chernov houdt ons een schrijnende, waarachtige spiegel voor. De granaten en kogels vliegen je letterlijk om de oren, terwijl de zware ademtochten en het gescheld van de militairen een beroep doen op je bewustwording van het feit dat dit echte beelden zijn van echte mensen. Wat rest is een rauwe en kille anti-oorlogsfilm die je niet in de koude kleren gaat zitten.

Sjoerd Crins

Waardering: 4

Bioscooprelease: 15 januari 2026