A Long and Happy Life – Dolgaya schastlivaya zhizn (2013)

Regie: Boris Khlebnikov | 77 minuten | drama | Acteurs: Aleksandr Yatsenko, Anna Kotova, Vladimir Korobeynikov, Sergey Nasedkin, Evgeniy Sytyy, Inna Sterligova, Aleksandr Alyabev, Gleb Puskepalis, Pavel Kolesknikov, Denis Yatkovskiy, Veleriy Konstantinov, Mikhail Khapchuk, Lyudmila Familtseva

Met een titel als ‘A Long and Happy Life’ kun je er gif op innemen dat dit drama dat zich afspeelt in het deprimerende noorden van Rusland niet bepaald een vrolijke film zal worden. De titel is dan ook ironisch bedoeld. Voor regisseur Boris Khlebnikov is ‘A Long and Happy Life’ (‘Dolgaya schastlivaya zhizn’) het slotstuk van zijn trilogie over de keuzes waar mensen soms toe gedwongen worden, maar je hoeft voorgangers ‘Free Floating’ (‘Svobodnoe plavanie’, 2006) en ‘Help Gone Mad’ (‘Sumasshedshaya pomoshch’, 2009) niet gezien te hebben om aan deze film te beginnen.

Dertiger Sasha woont in een klein dorpje op het schiereiland Kola. Zijn bescheiden houten onderkomen staat vlak aan de oevers van een rivier, waarvan de stroming net te hard is om relaxt te zijn. Het zorgt wel voor een adembenemend uitzicht. Sasha is geliefd, verdient respect van de dorpsbewoners en is gelukkig met zijn knappe vriendin Anya. Hij bestiert met veel toewijding een aardappelboerderij, en zorgt zo voor werkgelegenheid, maar dan komt de boer voor een keuze te staan. De staat biedt hem een flink bedrag om zijn boerderij te verkopen, geld waarmee Sasha samen met Anya een nieuw begin kan maken in de stad, iets waar vooral zij naar uitkijkt. En eigenlijk heeft hij er zelf ook wel zin in, want het runnen van de Kolchoze kost hem veel energie, maar levert geen financieel gewin op. Maar wanneer Sasha zijn werknemers op de hoogte stelt van het aanbod – zij zullen zelf ook een financiële vergoeding krijgen – wordt hem op het hart gedrukt niet in te gaan op het aanbod van de autoriteiten. Sasha lijkt even uit het veld geslagen, maar gaat dan, zich gesterkt voelend door de steun van de arbeiders, in verzet. Met alle consequenties van dien.

‘A Long and Happy Life’ vertelt een universeel verhaal (scenarioschrijver Alexander Rodionov en de regisseur lieten zich inspireren door ‘High Noon’) over een tot in zijn botten fatsoenlijke man die geleidelijk aan alles om zich heen ziet afbrokkelen en daardoor tot acties aan wordt gezet die niet in zijn karakter liggen. Khlebnikov doet dat in relatief korte tijd. De film klokt amper 80 minuten, maar weet in die krappe anderhalf uur met interessante personages en hun onvoorspelbare acties de kijker aan het scherm gekluisterd te houden. Die korte speelduur is een zegen: elke scène sorteert het benodigde effect. De beperking die de filmmaker zichzelf oplegt levert een adequaat gemaakt schouwspel op, we zitten Sasha dicht op de huid en niets leidt van het hoofdthema af. De spanningsopbouw is uitmuntend, een fragment waarin Sasha woedend in zijn auto zit is nagelbijtend spannend door effectief cameragebruik. ‘A Long and Happy Life’ verbeeldt op tragische en pakkende wijze de wanhoop van de hedendaagse trotse Russische ziel, die als een eenzame cowboy moet vechten tegen corruptie en machtsmisbruik.

Monica Meijer