Abel (1986)

Regie: Alex van Warmerdam | 100 minuten | komedie | Acteurs: Alex van Warmerdam, Henri Garcin, Olga Zuiderhoek, Annet Malherbe, Loes Luca, Arend Jan Heerma van Voss, Anton Kothuis, Peer Mascini, Elmar Schiphorst, Marc van Warmerdam, Jan-Willem Hees, Jeroen Henneman, Mieke Verdin, Josse De Pauw, Otakar Votocek    

‘Abel’ is de eerste film van Alex van Warmerdam, die hij tevens zelf heeft geschreven en waarin hij ook nog de hoofdrol speelt. Hij heeft zijn eigen onverwachte stijl die ook te zien is in ‘Noordelingen’ (1992), ‘De Jurk’ (1996), ‘Kleine Teun’ (1998) en ‘Grimm’ (2003). Geprezen de fantasie die er in al zijn films zit en wat geweldig dat het mogelijk is om in Nederland een kunstwerk als ‘Abel’ voor elkaar te krijgen. De ingrediënten: absurditeit, liefde en fantasie zijn op een licht surrealistische of wellicht speelse manier uitgebeeld en zorgen voor absoluut kijkplezier. De bekroning met 2 Gouden Kalveren voor beste regie en film is ook niet uit de lucht komen vallen. Uitspraken als de beste Nederlandse film ooit zijn te vinden op het internet, maar ook mensen die het absurde niet waarderen. Kijken is echter sowieso een verrassing.

In ‘Abel’ zijn er veel invloeden uit de theaterwereld. Zo word keer op keer de grens van het onbetamelijke overschreden. Op dagelijkse gebeurtenissen die net ietsje spannender zijn dan het normale wordt gigantisch ingezoomd. Het is dan nog steeds herkenbaar, maar tegelijkertijd onrealistisch. Dit is de kracht in deze film: Een jongen die in huis woont en bang is om naar buiten te gaan, een ontmoeting met een nuchtere toneelspeelster waar alles misgaat en de spanning door middel van groot ongemak duidelijk te voelen is, het uitdagende stripteasemeisje die verliefd op Abel wordt, een gespannen scène bij de visboer. Juist deze enorme benepenheid tot een absoluut absurde gedreven maakt het een hele grappige film. Tegelijkertijd is het zo Nederlands, zo dichtbij en toch zo absurd. De kijker wordt meegetrokken in de gedachten kronkels van een verhalenverteller die situatie A met situatie B verbindt ook al zijn A en B in verschillende dimensies.

In deze film speelt een indrukwekkende en vooral fijne cast om naar te kijken. Loes Luca speelt een amateur actrice is zo neergezet dat je haar eigenlijk niet ziet. Annet Malherbe als grote verleidster is ook de grote verleidster. Ook het kijken naar Van Warmerdam is veel plezier. Het is onbekend wat er gaat gebeuren, wat hij gaat doen en het is allemaal onschuldig en charmant. Gewoon een lief kind. Olga Zuiderbroek en Henri Garcin spelen de ouders van Abel en zij zijn de ouders. Stereotypen zijn hier echt stereotypen, maar hebben ook hun eigen leven wat echter wel voortborduurt op zijn of haar archetypische afkomst.

In conclusie is dit een geweldige grappige film die de kijker doet voelen dat hij leeft. Het is mooi, totaal niet realistisch, maar toch heel dichtbij. Voor wie van absurd, toneel, Nederlandse film of verrassingen houdt, is ‘Abel’ een must-see.

Yuri Cohen

Waardering: 5

Bioscooprelease: 27 februari 1986