All Is Lost (2013)

Regie: J.C. Chandor | 106 minuten | actie, avontuur, drama | Acteurs: Robert Redford

Je moet als acteur wel van heel goede huize komen, wil je in je eentje een speelfilm kunnen dragen. Ryan Reynolds snoerde zijn criticasters de mond door een tour de force onder de grond in ‘Buried’ (2010), Sam Rockwell droeg ‘Moon’ (2012) ook praktisch in zijn eentje, net als James Franco dat deed in ‘127 Hours’(2010). En als we eerlijk zijn mogen we ‘Cast Away’ (2000) met Tom Hanks – ondanks het feit dat er wel degelijk meer acteurs op de eindcredits staan – toch ook in dit rijtje scharen. Dan hebben we nog Bruce Dern in de sci-fi cultfilm ‘Silent Running’ uit 1971 en Robert Altman maakte in 1984 met ‘Secret Honour’ een showcase voor Phillip Baker Hall – en zo kun je nog wel wat obscure titels uit het verleden vinden als je het internet napluist. In de nadagen van zijn carrière waagt ook Robert Redford zich aan zo’n soloproject. Op verzoek van scenarioschrijver en regisseur J.C. Chandor, die in 2011 debuteerde met ‘Margin Call’, tekende hij voor de enige rol in het overlevingsdrama ‘All is Lost’ (2013).

Een titel die boekdelen spreekt, want voor de naamloze hoofdpersoon in deze film lijkt het einde daadwerkelijk nabij te zijn. We leren hem kennen als hij wakker wordt van het water dat zijn schip binnenstroomt. Oorzaak is een aanvaring met een zeecontainer. Hij moet alle zeilen bijzetten om te redden wat er te redden valt en lange tijd gaat hem dat wonderbaarlijk goed af. Is het uitstel van het onvermijdelijke? Want een eenzame, oudere man die in een gehavend schip op de oceaan dobbert is natuurlijk gedoemd in een zeemansgraf te worden begraven. Maar deze man geeft zich niet zomaar gewonnen. Hij zal strijden tegen de elementen tot hij erbij neervalt. Hij weet dat hij de oceaan niet naar zijn hand kan zetten en placht zich daarom te schikken naar de wil van het water en de golven, in de hoop het er levend van af te brengen. Hoop, het woord is gevallen. Zolang de man hoop heeft, is een eventuele redding mogelijk. ‘All is Lost’, schrijft hij echter in de epiloog, in een vooruitblik op wat er komen zal – alles is verloren. Toch klamp de man zich wanhopig vast aan het laatste beetje hoop dat hij heeft.

Robert Redford is inmiddels bijna tachtig. Het sekssymbool van weleer heeft nog altijd een volle bos haar, maar zijn gezicht is verweerd en heeft diepe groeven.  Pretty boy-rollen zal hij niet meer krijgen, maar daar maalt hij vast niet om. Redford toont met zijn veeleisende rol – vooral fysiek! – dat talent niet vergaat. Sterker nog, zijn rol in ‘All is Lost’ is zijn beste in lange tijd. Het is buitengewoon knap hoe hij anderhalf uur lang het publiek weet te boeien, zeker omdat er nauwelijks dialoog aan te pas komt. Met slechts zijn blik en lichaamstaal weet hij de emoties van zijn personage over te laten komen. Zonder dat we er met tekst op gewezen worden, zien we hoe hij de moed bijeenraapt, zich gedesillusioneerd terugtrekt of zelfs vloekt als zijn zoveelste inventieve plannetje mislukt. In paniek raken doet hij eigenlijk niet, want wat heeft het voor zin, zie je hem denken.

Natuurlijk gaat er ook een dikke pluim naar Chandor die, eveneens zonder gebruik te maken van gesproken tekst, zijn publiek meetrekt in een overlevingsavontuur dat tot de laatste minuut spannend blijft. Juist omdat er altijd een sprankje hoop gloort, blijft de spanning namelijk in het verhaal. De vertelling is sober, maar dat maakt de strijd er niet minder intens op. ‘All is Lost’ is het schoolvoorbeeld van hoe krachtig het medium film kan zijn: met louter visuele middelen wordt een meeslepend avontuur verteld over een eenling die de zwaarste strijd voert die je je maar kunt bedenken: die tegen de elementen. Knap staaltje vakwerk!

Patricia Smagge

‘All Is Lost’ verschijnt woensdag 7 mei 2014 op DVD en blu-ray.