Alpha (2025)
Regie: Julia Ducournau | 128 minuten | drama | Acteurs: Tahar Rahim, Golshifteh Farahani, Mélissa Boros, Emma Mackey, Finnegan Oldfield, Louai El Amrousy, Ambrine Trigo Ouaked, Zohra Benbetka, Fadila Belkebla, Sofia Naït, Bahia Badji, Marc Riso, Jean-Charles Clichet, François Rollin, Driver, Frédéric Bayer Azem, Ninon Le Henry, Elyna Motte
Verbeten onderzoekt de Franse filmregisseur Julia Ducournau, van de opzienbarende bodyhorrors ‘Raw’ (2016) en ‘Titane’ (2021), in ‘Alpha’ de vraag of je te veel van iemand kan houden. Dat je zoveel om iemand geeft dat je jezelf en anderen geliefden ermee traumatiseert. Met het zieltogende ‘Alpha’, waarin de donkere humor en de bodyhorror op een iets lager pitje staan dan in haar eerder werk, boort Ducournau nieuw territorium aan in haar regiecarrière. Het levert haar meest emotioneel geladen film tot nu toe op.
Op een wild tienerfeest krijgt de door drugs verdoofde Franse tiener Alpha (Mélissa Boros) een tatoeage op haar linker bovenarm gekrast. Wanneer haar moeder (Golshifteh Farahani), die arts is, dit ontdekt, gaat ze helemaal uit haar dak. Wat als de gebruikte naald voor de tatoeage bevuild was? Dit is des te meer van belang omdat er een mysterieus virus heerst dat mensen langzaam versteent tot ze sterven.
De angst voor de pandemie en reactie van de samenleving hierop vormt een rode draad in ‘Alpha’. Tegelijkertijd kan je als kijker nauwelijks de vinger leggen op hoe ver deze samenleving in verval is geraakt nadat dit virus toesloeg. Dat maakt ‘Alpha’ alleen maar beklemmender, vooral wanneer grote wijken met flats ook nog eens bezaaid zijn met opstuivend rood zand, alsof het Noord-Afrikaanse klimaat Frankrijk al deels heeft opgeslokt.
Alsof moeder nog niet genoeg te stellen heeft met de puberende Alpha, duikt plotsklaps haar vervreemde broer Asim (een uitgemergelde Tahar Rahim) weer op. Voor de zoveelste keer moet hij afkicken van de heroïne. En voor de zoveelste keer staat zijn zus voor hem klaar. Deze grote opofferingsgezindheid gaat ten koste van verder bijna alle relaties binnen en buiten de familie die zijn nichtje en zus hebben. Tegelijk wil de levenslustige Alpha zich ontworstelen aan het verleden van haar moeder en oom. In dit geval gaat het doorknippen van de spreekwoordelijke navelstreng gepaard met ongekende heftigheid.
De pogingen tot afkicken van de twee junkies presenteert de film zeer visceraal. Zo vormt Alpha’s slaapkamer een tergende gevangenis voor nichtje en oom. Nog meer confronterend is dat het lichaam, ook al brengt en ontvangt het genot, zelf een ontsnapbare gevangenis kan zijn (iets wat ook centraal stelt in ‘Raw’ en ‘Titane’). Overigens zet Ducournau dit kracht bij in een delirium van een ontsnappingsscène waar filmmaker Gaspar Noé zijn hoed voor zou afnemen.
De wetenschap van de geneeskunde en de rode wind, waar de Berbers sprekende grootmoeder van Alpha het over heeft, staan in de film eerst lijnrecht tegenover elkaar. Maar gaandeweg laat Ducournau zien dat beide zienswijzen elkaar ook kunnen aanvullen. De moderne wetenschap, waarmee de zus broer Amin probeert te redden, heeft geen echt antwoord op zijn kwellingen. Misschien kan je ook niet alles genezen? En de film stelt dat je dat misschien niet altijd moet willen. Voor de grootmoeder van Alpha heeft de verraderlijke rode wind in ieder geval haar zoon al lang meegenomen.
Kan je dat als geliefde, achterblijver, accepteren? Het gevoel van machteloosheid bij de Alpha’s moeder is verpletterend en ze geeft, dit pijnlijk genoeg, door aan haar dochter. Deze emotionele strijd heeft Ducournau bovendien knap gevangen in twee soms verwarrend door elkaar lopende tijdlijnen die hier en daar (en wellicht altijd in hun levens, al is het als ruis op de achtergrond) apocalyptisch in elkaar overlopen. Dit levert uiteindelijk onevenwichtig drama op. Echter eentje met zoveel hart en persoonlijk vurige twijfels dat je de gebreken vergeeft of dat je gewoonweg overweldigd wordt door de tragische kant van het overleven.
Roy van Landschoot
Waardering: 3.5
Bioscooprelease: 25 september 2025