Anderman (2006)

Regie: Jaap van Heusden | 12 minuten | korte film, documentaire | Acteurs: Per Anderman

Regisseur Jaap van Heusden noemt zijn uit stilstaande beelden opgebouwde film een ‘fotofilmdocumentaire’. Deze documentaire (op het Nederlands Filmfestival in 2006 vertoond in de reeks ‘Every picture tells a story’) vertelt inderdaad met elk los beeld een verhaal. De abstractie die uitgaat van de beelden en verrassende camerastandpunten contrasteert mooi met de cynische en droge voice-over teksten die de beelden begeleiden.

Ook de vorm en inhoud van de film sluiten mooi bij elkaar aan, langzaam maar zeker blijkt uit alles de wanhoop van de hoofdpersoon, de wanhoop die de situaties met zich meebrengen. De verwarming tikt en moet ontlucht worden, maar moeder verwijt Anderman dat hij haar zou willen vermoorden met gifgas. Aan de andere kant klaagt ze onophoudelijk dat de verwarming zo tikt en dit haar uit haar slaap houdt. Als volwassen zoon moet dit een van de moeilijkste dingen zijn om door te maken.

Per kan zich gelukkig uiten in de humoristische doch harde teksten van zijn eigen website ‘Andermans Alzheimer Café’. Ook kan hij zich verliezen in zijn drie lievelingskunstwerken, waar hij de ellende van alledag even los kan laten.

‘Liever Heimwee dan Holland’, citeert hoofdpersoon Anderman Leo Vroman op een bepaald moment in de film, en doelt daarmee ook (onbedoeld?) op het bitterzoete vertrek van zijn onhandelbaar geworden moeder naar een bejaardentehuis. Hoe moeilijk ook, liever het gemis van, dan het samenleven met zijn zwaar dementerende ‘mammie’.

Zo voelt het ook voor de kijker, opluchting en verdriet gaan hand in hand. Door de prachtige originele beelden en humoristische teksten wordt de film nooit te zwaar en blijft het de moeite waard.

Ruby Sanders