Animal Farm (1999)

Regie: John Stephenson | 91 minuten | komedie, drama | Acteurs: Pete Postlethwaite, Alan Stanford, Caroline Gray, Gail Fitzpatrick, Jimmy Keogh, Noel O’Donovan, Gerard Walsh, Jer O’Leary, Sean Fitzsimons, Conor Kirwan | Originele stemmencast: Kelsey Grammer, Ian Holm, Julia Louis-Dreyfus, Julia Ormond, Pete Postlethwaite, Paul Scofield, Patrick Stewart, Peter Ustinov

‘All animals are equal, but some animals are more equal than others.’ Een welbekende quote uit het boek ‘Animal Farm’ van George Orwell. Deze klassieker vertelt het verhaal van een boerderij waar de dieren in opstand komen tegen de mensen die hen uitbuiten, om vervolgens nog meer onderdrukt te worden. Het is een satire op de geschiedenis van de Sovjet-Unie en voornamelijk op het communisme. Of in dit geval: animalisme. Deze tweede verfilming – ook ‘Animal Farm’ genaamd – vertoont het verhaal in de vorm van een speelfilm. In de openingsscène valt de kijker middenin de climax, waar de storm des oordeels woedt, en de dystopie op haar hoogtepunt is.

Met deze eerste scène is de interesse voor de rest van de film gewekt, zowel voor de kijkers die geen verdere kennis van het verhaal hebben als voor hen die het verhaal al kennen. Regisseur John Stephenson neemt de verhaallijn van het boek als leidraad, maar durft te spelen met de interpretatie van bepaalde scènes, personages en plotelementen. De film is net als het boek sterk politiek gelaagd: de thema’s ‘gelijkheid’, ‘vrijheid’, ‘opstand’ en ’revolutie’ spelen de hoofdrol. De propaganda, het rode lintje om de nek van leider Napoleon, de referentie naar de Oktoberrevolutie: alles wijst erop dat het ‘animalisme’ symbool staat voor het communisme. Dit wordt op een veelal duistere wijze weergegeven. Toch zou de kijker zich soms kunnen afvragen of deze film voor kinderen of volwassenen bedoeld is. De politieke lading zal niet door kinderen begrepen worden, maar het acteerwerk en de contrasten tussen mens en dier zijn vaak vrij simpel en hebben een komisch effect. Ook de voice-over die het verhaal inleidt en scènes aan elkaar verbindt, geeft de film soms een Disney-sfeer. Andere scènes hebben dan weer een grimmig, zelfs bijna horror-achtig karakter, dat Stephenson het niet voor kinderen bedoeld kan hebben. Deze tegenstelling van humor en geweld zorgt voor verwarring.

De muziek in ‘Animal Farm’, gecomponeerd door Richard Harvey, verdient veel lof. Waar de dubbelzinnigheid in sfeer de rest van de film wat onbeslist maakt, is de muziek op elke manier prijzenswaardig. Naast achtergrondmuziek heeft Harvey namelijk liedjes gecomponeerd en gearrangeerd, die door de dieren als verzetsliedjes gebruikt worden. Zowel de teksten als de deuntjes zorgen ervoor dat de muziek je nog weken bijblijft.

Sacha Bergsma

Waardering: 2.5