Before Dawn (2024)

Regie: Jordon Prince-Wright | 101 minuten | drama, geschiedenis | Acteurs: Ed Oxenbould, Levi Miller, Stephen Peacocke, Travis Jeffery, Myles Pollard, Lawrence Murphy, Oscar Millar, Tim Franklin, Noah D’Annunzio, Isaac Davies, Aodhan Guy, Jordan Dulieu, Peter Sullivan, Darren Jasper, Jeremy Pickett, Jack Flanagan, Paul Walenkamp, Peter Williams, Rochelle Emanuel-Smith, Aiden McFaull, Jarryd Dobson, Jacob Clayton, Lance Spice, Isaac Howard, Jason Burch, Christian Dethlefsen, Levi Chance, Aaron Youngs, Robbie Anderson, Ashley Garner, Cody Brown, Caleb Greaves, Kelly Belinda Hammond, Bryce Mitchell, Scott Blachford, Kyren Cleave, Chad Hewett, Jarrad Lewis, Mitchell Page, David Kirke, Dylan Twiss, Jay Burgers

In boeken of films over de Eerste Wereldoorlog kom je een land als Australië niet heel vaak tegen. Althans, in Europa of Amerika dan. Het kleinste continent ter wereld zelf vergeet haar oorlogshelden niet, ook nu – of misschien wel juist daarom – de mensen die zelf aan het front gevochten hebben, inmiddels allemaal gestorven zijn. Jordon Prince-Wright, regisseur van ‘Before Dawn’, was als tiener al gefascineerd door de Grote Oorlog, door de dagboeken van ANZACs (The Australian and New Zealand Army Corps) waarmee hij in aanraking kwam tijdens een schoolreisje naar een museum. Hij raakte extra gemotiveerd om een speelfilm hierover te maken, toen hij er in gesprekken achter kwam dat de betrokkenheid van Australische soldaten bij de Eerste Wereldoorlog helemaal niet tot de algemene kennis behoort.

‘Before Dawn’ is gebaseerd op die dagboeken, maar het verhaal van de film is fictief. De Australische productie gaat over Jim Collins (Levi Miller), een zoon van een schapenboer die in West-Australië een ranch bezit. Vrienden Legs en Don hebben hun beslissing al genomen: zij gaan vechten in de Eerste Wereldoorlog, maar Jim twijfelt nog, een beetje. Zijn ouders hebben hem als arbeidskracht hard nodig, maar hoe meer Jims vader tegenstribbelt, des te vastbeslotener Jim wordt. Hij is van mening dat hij oud genoeg is, en gezien zijn skills met een geweer in de oorlog van grote waarde kan zijn. Het enige wat hij achterlaat is modder, schapen en paardenstront, aldus de jongen, niet heel veel ouder dan de regisseur toen hij de ANZAC-dagboeken las.

De film springt af en toe heen en weer in tijd en plaats (van het natte, modderige Frankrijk naar het veel minder modderige Australië), maar de scènes in de loopgraven worden wel chronologisch afgespeeld. ‘Before Dawn’ mag dan wel één hoofdpersonage hebben, feitelijk draait de film om Jim en het lot van zijn kameraden die hij in het leger leert kennen. Wat iedereen al weet, wordt hier nog eens duidelijk gemaakt: de zinloosheid van (deze) oorlog, de volstrekte willekeur waardoor je als soldaat al dan niet levend de eindstreep van deze helletocht haalt, de erbarmelijke omstandigheden… De film heeft wat dat betreft niets nieuws te vertellen.

Toch doet ‘Before Dawn’ veel goed. De schaal van de productie (die steeds groter werd omdat de opnames door Covid_19 uitgesteld moesten worden) betaalt zich uit in levensechte scènes. Je ruikt de modder bijna. Jordon Prince-Wright wilde beslist geen film die voornamelijk bestond uit CGI, daarom zijn de loopgraven écht en één explosie veroorzaakte zelfs een aardbeving van 2.8 op de schaal van Richter in het West-Australische Esperance.

Het is makkelijk mee te leven met de overtuigend acterende cast. Ze zijn bang, onzeker, heldhaftig, eigenwijs, gaan voor elkaar door het vuur en hebben heimwee naar huis of hun liefjes. Er zijn fragmenten waarbij je denkt: och, dit zijn écht nog maar kinderen, ondanks alle verschrikkingen die ze dan al hebben meegemaakt. Met zo’n onzekere toekomst voor ogen is het echt een wonder dat zij volhielden. Hoe uitzichtloos die tijd was wordt af en toe in de film geïllustreerd door de weergave van het aantal dagen dat Jim en zijn bataljon in Frankrijk verbleven.

Het scenario geeft Jim en zijn collega-soldaten net voldoende persoonlijkheid om de onderlinge relaties te begrijpen en zien ontwikkelen. De daarbij horende emoties komen redelijk over, je begrijpt bijvoorbeeld waarom Nickels zo tegen Jim tekeer gaat. Toch had de film hier nog winst kunnen behalen. Sommige emotionele scènes zijn te kort om impact te maken, waardoor je minder betrokken raakt bij de personages dan je zou willen. Het is eigenlijk dat je met ze meeleeft door de kennis die je hebt van de afgrijselijke gebeurtenissen dan datgene wat er op het scherm gebeurt. Desondanks is ‘Before Dawn’ een film waaraan met liefde is gewerkt en dat is te zien. En dat het een onderbelicht deel van de geschiedenis vertelt, is sowieso een plus.

Monica Meijer

Waardering: 3

DVD- en blu-ray-release: 28 augustus 2024
VOD-release: 1 november 2024 (Prime Video)