Citroen (2024)

Regie: Bastiaan Rook | 19 minuten | drama, komedie, korte film | Acteurs: Sanne Brockhoff, Esmee de Groot, Gyan Exalto, Ron Groenewoud, Tom Hofman, Melissa May Lassooy, Tom Terwan, Rick Vosse, Timo Vosse, Audrey Walton-Vosse

Vader, alles, coach, leider, goeroe, gids, begeleider, en docent: zo wordt Jonah gezien door de leden van zijn zelfgecreëerde gemeenschap. In een afgelegen huisje begeleidt hij hen op hun reis naar mindfulness, rust, en zelfvertrouwen. Wat oorspronkelijk een korte cursus had moeten zijn, is echter uit de hand gelopen: de leden zijn volledig afhankelijk van hem geworden, en zijn niet klaar om de commune te verlaten. De wanhoop breekt Jonahs façade als spirituele en alwetende ziel, maar zijn pogingen om te ontsnappen zijn tot dusver tevergeefs. 

‘Citroen’ is geregisseerd door Bastiaan Rook en geschreven door Rick Vosse, die tevens de rol van Jonah vervult. De korte mockumentary levert kritiek op massavorming en blind vertrouwen in een zelfbenoemd maar onlogisch Messiasfiguur. Dit is op komische wijze vormgegeven: de cult is totaal niet bedreigend of sinister weergegeven, en wordt vooral afgebeeld in rustgevende yoga-sessies of onschuldige mindfulness-oefeningen. De plot speelt zich met name buiten af, in een zonnige belichting die, los van een gelijkenis met ‘Midsommar’, weinig onheilspellends uitdraagt. Deze beelden worden afgewisseld met interviews met leider Jonah, die zich steeds meer uit durft te spreken over zijn wens om de groep te verlaten. Zijn vluchtplan bestaat onder andere uit het uitvoeren van zinloze en buitensporige oefeningen met de groep, waarbij hij à la “The Office” geagiteerd naar de camera kijkt wanneer zijn tactiek wederom niet mag baten. Deze satire is absoluut de kracht van ‘Citroen’. De visuele vormgeving draagt hier zeker aan bij, maar wordt soms ondermijnd door een overmatig sterk aanwezige montage, met veel cuts binnen een scène. Deze uitvoering had iets soepeler gemogen, maar haalt zeker de kern zeker niet uit haar welverdiende spotlight.


‘Citroen’ draagt een duidelijke boodschap uit, en biedt een kritische reflectie op gevaarlijke groepsdynamieken en overmatig maar irrationeel vertrouwen in een leider, in een setting die succesvol haaks staat op het geassocieerde gevaar. De satire is geslaagd, en zorgt zeker voor een hoop komische momenten, door middel van een humoristisch script en nadrukkelijke blikken in de camera; een kort maar krachtig pleidooi voor de waarde van een eigen wil, en de mogelijkheid om deze te uiten.

Sara Goosensen

Waardering: 3.5