Clean (2004)

Regie: Olivier Assayas | 110 minuten | drama | Acteurs: Maggie Cheung, Nick Nolte, Béatrice Dalle, Jeanne Balibar, Don McKellar, Martha Henry, James Johnston, James Dennis, Rémi Martin, Laetitia Spigarelli

Deze film van Olivier Assayas werd heel wisselend ontvangen, maar oogste voor actrice Maggie Cheung in Cannes 2004 wel de prijs voor de beste vrouwelijke hoofdrol. Hoewel de plot van de film vooral draait om het herwinnen van de rol van moeder na een ontaard muziek- en junkiebestaan, wordt ook een interessante link gelegd tussen muziek en drugs. In het begin van de film zien we een kort optreden van de werkelijk bestaande band Metric, met een echte Emily (Emily Haines) als lead singer. Haines zegt zelf over de relatie tussen drugs en muziek: “if junkies are forever, musicians are junkies”. Muziek kan een mens diep gelukkig maken, maar ook diep ongelukkig als het er niet is. Maggie Cheung laat met haar spel indringend zien hoe moeilijk het is om ‘clean’ te worden van drugs, maar dat het ook mogelijk is om zowel een zorgzaam moederschap als een muzikale carrière terug te veroveren op een leven in de goot.

Eigenlijk is de hele film om actrice Maggie Cheung heen gemaakt. Dat is niet verwonderlijk, omdat regisseur Assayas persoonlijk ook een bijzondere band met haar had. Daardoor lijkt het wel of alle aandacht van de regie naar haar is getrokken. De andere rollen hangen er maar een beetje bij, hoewel Nick Nolte nog een bijna volwaardige bijrol mag neerzetten. Het scenario is evenmin bijzonder boeiend of verrassend. Assayas staat erom bekend dat hij over het talent beschikt om het gevoel van een bepaalde generatie op te roepen, in dit geval vooral die van de jaren tachtig. Die sfeer weet hij onder andere op te roepen door trefzekere locaties te gebruiken en nu en dan erg mooi camerawerk. Muziek speelt een belangrijke rol in ‘Clean’; het is overal op de achtergrond aanwezig en de muziekfragmenten zijn spaarzaam maar heel raak gekozen.

Endre Timar