Dallas Buyers Club (2013)

Regie: Jean-Marc Vallée | 117 minuten | drama | Acteurs: Matthew McConaughey, Jared Leto, Jennifer Garner, Denis O’Hare, Dallas Roberts, Steve Zahn, Kevin Rankin, Steffie Grote, Griffin Dune, Jeanine Hill, Jane McNeill, Juliet Reeves, Michael O’Neill, James DuMont, J.D. Evermore, Heather Ashley Boyd, Douglas M. Griffin, Deneen Tyler

Matthew McConaughey in een biopic over een Texaanse elektricien met HIV; het eindresultaat is net zo verbijsterend als het concept. Twintig jaar duurde het, voordat regisseur Jean-Marc Vallée eindelijk kon beginnen met filmen. Dat deed hij in 25 dagen.

De Amerikaanse Ron Woodroof vocht in de jaren tachtig tegen (een defect) medisch systeem. De farmaceutische industrie had de touwtjes in handen, en produceerde medicijnen om de aidscrisis in de VS te bestrijden. Schadelijke medicijnen, bleek achteraf. Woodroof – zelf gediagnosticeerd met hiv – nam het heft in eigen handen. Hij richtte een illegale ‘Buyers Club’ op waar homo’s, hetero’s en transseksuelen terecht konden voor levensverlengende medicatie.

In 1992 schreef aanstormend filmmaker Craig Borten een eerste script over het leven van deze Robin Hood aan de hand van interviews met hem. Datzelfde jaar overleed Woodroof en raakte het project in een twintigjarige productiesleur, waarbij het vier keer bijna verfilmd werd door regisseurs als Marc Forster en Dennis Hopper. Uiteindelijk was het de Frans-Canadese regisseur Jean-Marc Vallée (‘C.R.A.Z.Y.’) die met een budget van circa drieënhalf miljoen aan de slag ging.

Vallée gaf de hoofdrol aan Matthew McConaughey. Een gewaagde keuze? Zeker. Een foute keuze? Absoluut niet. Fans van McConaughey-klassiekers als ‘Killer Joe’ en ‘The Lincoln Lawyer’ zullen even slikken, want zijn fameuze charmes zijn ver te zoeken. Hij verloor voor de rol ruim twintig kilo, en roept daarmee herinneringen op van prijswinnende collega’s Christian Bale (‘The Machinist’) en Charlize Theron (‘Monster’), die hun lichamen opofferden voor succes.

McConaughey, zelf geboren in Texas, geeft alles voor de rol. Hij berijdt rodeostieren, wordt bereden door rodeogroupies en haalt het bloed onder je nagels vandaan met zijn koppigheid en kortzichtigheid. Toch is het juist die cowboy-attitude die McConaugheys rol zo aangrijpend maakt. Hij wekt sympathie op voor zijn personage na zijn hiv-diagnose en door toenemende affiniteit met homogemeenschap, maar verwacht niet dat hij met een kerel in bed duikt. Integendeel, het geeft hem alleen maar meer aanleiding om zijn creatieve lijstje homoscheldwoorden uit te breiden.

De tweede fantastische acteerprestatie wordt neergezet door Jared Leto, leadzanger van Thirty Seconds to Mars. Ook hij onderging een complete transformatie voor de rol van Woodroofs zakenpartner, de coke-snuivende transseksueel Rayon. Hij hongerde zichzelf uit, waxte zijn benen, schoor zijn wenkbrauwen en zou in de 25 dagen van opname geen seconde uit zijn rol zijn geschoten.

Het resultaat is een prachtmontage, net zo kort en krachtig als een ritje op een rodeostier. Samen met Vallée houdt editor Martin Pensa het tempo er dan ook flink in. Oké, het einde had wat krachtiger gemogen, want het blijft niet echt hangen, maar Woodroof stierf nu eenmaal geen heroïsche martelaarsdood.

‘Dallas Buyers Club’ is een energieke feel-goodfilm over aids, als gevolg van een cast en crew die tot het uiterste gingen. Zelfs in tijden waarin homospeeksel geen aidsbesmetting meer tot gevolg heeft, moet iedereen deze film zien. Al is het maar om een broodmagere Matthew McConaughey versierd te zien worden door een verwijfde Jared Leto.

Kevin van Vliet

Waardering: 4

Bioscooprelease: 23 januari 2014
DVD- en blu-ray-release: 7 mei 2014