Dangal (2016)

Regie: Nitesh Tiwari | 161 minuten | drama, sport | Acteurs: Aamir Khan, Fatima Sana Shaikh, Sanya Malhotra, Sakshi Tanwar, Aparshakti Khurana, Zaira Wasim, Suhani Bhatnagar, Ritvik Sahore, Girish Kulkarni, Ravi Aneja, Anurag Arora, Mahesh Balraj, Vivan Bhatena, Anmol Charan, Karamveer Choudhary

‘Dangal’, een Indiase biografische sportfilm, is gebaseerd op het waargebeurd verhaal van voormalig worstelaar Mahavir Singh Phogat en zijn twee dochters, Geeta en Babita Phogat. Het script is mede geschreven door regisseur Nitesh Tewari (‘Chillar Party’ en ‘Bhoothnath Returns’) en mede geproduceerd door Aamir Khan, die tegelijkertijd Mahavir Phogat vertolkt. ‘Dangal’ is India’s meest internationaal succesvolle film en na het zien ervan is het duidelijk waarom.

Mahavir Singh Phogat is nationaal worstelkampioen wanneer zijn vader hem dwingt ermee te stoppen om te gaan werken. Worstelen brengt namelijk geen brood op de plank. Zijn droom, om ooit goud te winnen voor India, gaat hiermee als een fluistering in een storm verloren. Maar ooit, belooft hij zichzelf, zal zijn zoon deze eer behalen. Maar, het is dan wel handig om een zoon te hebben. Alsof de duivel ermee speelt, krijg Mahavir vier meisjes, en ziet hij daarmee zijn droom voor altijd als een droog koekje uit elkaar vallen.

Op een dag komen de ouders van twee jongens naar Mahavir om te klagen over zijn dochters. Blijkbaar hebben de meises de twee jongens in elkaar geslagen. Als door een bliksemflits geslagen, realiseert Mahavir zich dat hij zijn dochters kan trainen in de kunst van het worstelen. Vanaf dat moment verandert hun wereld en leven drastisch. Voortgestuwd door het vuur en frustratie van niet behaalde dromen, onderwerpt Mahavir zijn twee dochters aan een rigoureus trainingsregime. Alhoewel geen van de drie een idee heeft tot welke hoogtes ze zullen klimmen, heeft eentje de ogen gericht op de spreekwoordelijke sterren.

Er zijn twee redenen waarom ‘Dangal’ een sterk verhaal is. Ten eerste gaat het over wilskracht. Niks in het leven is bestand wanneer iemand lang genoeg iets wilt. Uiteindelijk buigt de natuur het hoofd en legt de schatten aan de voeten neer. Ten tweede is het verhaal een vehikel voor een reflectie op de cultuur in India. Er worden interessante thema’s aangesneden die het vermelden waard zijn.

Hierbij is de plaats van de vrouw is een van de belangrijkste. Worstelen wordt gezien als een mannensport. De vrouw heeft een specifieke plaats, rol en functie in de maatschappij waar ze eigenlijk geen haarbreedte van mag afwijken. En het zijn niet alleen de mannen die deze dwangbuis om de vrouw doen. Het zijn ook de vrouwen die ervoor zorgen dat de andere vrouwen in het gareel blijven lopen van maatschappelijke verwachting. Het is dan pijnlijk om te zien dat vrouwen niet eens mogen hopen op een leven dat door hen zelf gekozen is.

Een ander belangrijk thema is sociale druk. De twee meisjes maken deel uit van een redelijk kleine maatschappij waarbij sociale regels als treinsporen zijn voor hoe de maatschappij functioneert. Het is dan ook een uitdaging om zelf het levenspad te bewandelen, wanneer de maatschappij je al een coördinaat heeft toegewezen.

Als laatste belangrijke thema, is dat wanneer een mens een talent heeft, het niet genoeg is om het talent alleen te hebben. Er is een support system nodig, in de vorm van ouders die je ondersteunen en de voorzieningen die een land heeft om dit talent faciliteren. Het is daarom best een uitdaging om de balans te vinden tussen de verhalen van Mahavir, zijn dochters en de maatschappelijke context waarin deze zich bevinden.

Het is Nitesh Tiwari mooi gelukt deze balans te vinden waarbij hij zowel focust op de ontwikkeling van de meisjes, als ook hoe de omgeving hierop reageert. Op deze manier krijgt de kijker een goed beeld van wat ze meemaken, en voelt hoe moeilijk het kan zijn om als vrouw in een mannenwereld iets gedaan te krijgen. De toon van de film is opgewekt, humoristisch en dramatisch waar nodig. Tegelijkertijd raakt de focus van de film nooit verloren.

Aamir Khan (‘Lagaan: Once Upon a Time in India’, ‘3 Idiots’), als Mahavir Phogat, heeft een lichaamstransformatie ondergaan waarbij hij 28 kilo is bijgekomen voor een deel van de film, om daarna weer, in 20 weken, 25 kilo af te vallen. Ongeveer 3000 meisjes zijn op auditie geweest om voor de twee dochters, Geeta (Fatima Sana Shaikh, Zaira Wasim) en Babita (Sanya Malhotra, Suhani Bhatnagar) te spelen. Echter, de meisjes moesten niet alleen kunnen acteren, maar ook goed genoeg kunnen worstelen om geloofwaardig over te komen. Zowel Aamir Khan als de meisjes hebben, onder supervisie van de professionals, een jaar lang intensief getraind om worsteltechnieken onder de knie te krijgen. Het resultaat is een geloofwaardig verhaal dat je meeneemt in de ontwikkeling van de meisjes tot wat ze geworden zijn. Aamir Khan gaat helemaal op in zijn rol als Mahavir en is heel geloofwaardig hierin. Ook Sakshi Tanwar, als Daya, vertolkt de zorgen van een moeder goed, alsook de plicht als vrouw.

Het meest plezierige van de film, naast het verhaal, is natuurlijk het worstelen. De matches zijn zodanig in beeld gebracht dat het voelt alsof je er vlak naast staat. Je voelt het zand, ruikt het poeder, de worstelmatten en de zenuwen. Met hen zweet je mee en voel je de pijn van een verloren spel, of de extase van het omgekeerde.

‘Dangal’ is een film die inspireert. Het is een tonicum voor het gemoed en een zalf voor de zware hoofdstukken die een mensenleven soms moet doorstaan. Het is een waar gebeurd verhaal over wilskracht en dat niks, en dan ook niks, in het leven onhaalbaar is. Het camerawerk brengt de prachtige matches mooi in beeld waarbij drama en humor ook mooi zijn gebalanceerd. Tegelijkertijd krijg je belangrijke thema’s uit de Indiase cultuur mee die je als kijker kunt meenemen naar jouw eigen leven. ‘Dangal’ is een must-see, voor zowel de sport- als de niet-sportliefhebbers, omdat het een compleet gerecht is. Veel kijkplezier!

Gerold Kort

Waardering: 4

VOD-release: 25 december 2025 (Netflix)