De Trut: 10 portretten (2025)

Regie: Pim Mookhoek | 40 minuten | documentaire

De Trut is een queerclub, gevestigd aan de populaire Bilderdijkstraat in Amsterdam Oud-West. De club bestaat al sinds 1985 en heeft dankzij een aantal unieke kenmerken een naam opgebouwd, waardoor er zich een ellenlange rij vormt op de énige openingsavond in de week, zondag. De club is namelijk niet-commercieel en wordt gerund door een hecht team van vrijwilligers. De winst die gemaakt wordt gaat naar het Trut Fonds, waarmee kleinschalige lhbtqia+-projecten over de hele wereld worden gesteund. Nog een belangrijk selling point: telefoons zijn er verboden. Dat levert alleen maar voordelen op: je maakt er echt contact én je bent er zeker van dat je niet gefotografeerd of gefilmd wordt. Goed voor je privacy dus.

In ‘De Trut: 10 portretten’ wijdt filmmaker Pim Mookhoek, die zelf als vrijwilliger in De Trut heeft gewerkt, veertig minuten aan bijzondere mensen die op uiteenlopende manieren verbonden zijn met de queer club. Van vrijwilligers (waarvan er ééntje aanvankelijk nog hoopt een echte Trutter te worden – en dat ook wordt tijdens de film!) tot bezoekers, van oud-medewerkers tot iemand die letterlijk om de hoek woont (en ook regelmatig ladderzat naar huis gebracht wordt door een vrijwilliger, naar eigen zeggen).

Wat heb ik daar dan mee te maken?, zal een gemiddelde filmkijker die niet in Amsterdam woont, niet direct tot de doelgroep van De Trut behoort en misschien zelfs wel nooit van deze locatie gehoord hebben, zeggen. Dat is natuurlijk een goede vraag, maar die krappe drie kwartier zijn toch ook voor die mensen de moeite waard. ‘De Trut: 10 portretten’ toont namelijk nog maar eens aan dat er in onze maatschappij nog flink wat schort aan acceptatie van de lhbtqia+-gemeenschap. Dat wisten we natuurlijk al, maar om nog even te horen dat dit de enige (soort van) openbare plek is waar mensen echt zichzelf kunnen zijn, is toch confronterend. Hoezo is diversiteit zo’n probleem voor bepaalde mensen? Op zoveel vlakken wordt diversiteit juist gepromoot als de oplossing voor problemen: van een gevarieerd dieet (eet zoveel mogelijk kleuren groente) tot veel verschillende soorten in de tuin – dat bevordert ook de groei van de bestaande soorten planten… Veel bedrijven omarmen inmiddels ook neurodiversiteit… Prima! We zijn echter in deze misschien wel steeds intoleranter wordende wereld – nog kilometers verwijderd van het ideale plaatje dat iedereen zich veilig genoeg voelt om overal zichzelf te zijn.

Mookhoek mocht natuurlijk niet in De Trut filmen, daarom zijn de portretten buiten de club gefilmd. Over de beelden heen hoor je soms de geïnterviewde praten, wat een beetje verwarrend is als het een dubbelportret is, want wie praat er dan? Maar dat is maar een klein smetje op deze verder boeiende documentaire, die naast een mooie samenvatting van wat De Trut nu precies is en waarom je een bezoekje op je bucketlist zou kunnen zetten, ook een kleurrijk en divers beeld geeft van de gemeenschap. En wie weet raakt er iemand door geïnspireerd om elders in het land ook in deze behoefte te voorzien.

Monica Meijer

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 23 juli 2026