Devil’s Pie: D’Angelo (2019)
Regie: Carine Bijlsma | 84 minuten | documentaire, muziek | Met: D’Angelo, Questlove, Alan Leeds, Dave Chappelle, Bobby Seale, Jesse Johnson, Cleo Samples, Lou Barber, Isaiah Sharkey, Pino Palladino, Jermaine Holmes, Kevin Liles, Busta Rhymes, Quincy Jones, Roy Hargrove, Raphael Saadiq, Q-Tip, Jay Leno, Roxane George Richardson, Erykah Badu, Tina Farris, Bill Reeves
Op 14 oktober 2025 overleed D’Angelo, viervoudig Grammy-winnaar, aan de gevolgen van alvleesklierkanker. Hij was pas 51 jaar. Zes jaar daarvoor kwam de film ‘Devil’s Pie – D’Angelo’ van Carine Bijlsma uit.
D’Angelo werd wereldberoemd met zijn debuutalbum Brown Sugar, dat in 1995 uitkwam. Vijf jaar later volgde Voodoo, dat onder andere het nummer ‘Untitled (How Does It Feel)’ voorbracht. D’Angelo werd door de videoclip een gigantisch sekssymbool, iets waar hij bijzonder veel moeite mee had. Hij trok zich terug uit de muziekbusiness en kwam slechts sporadisch in het nieuws, en dan met schreeuwende sensatiekoppen als “D’Angelo critically injured in crash”; “D’Angelo busted for drugs” en “D’Angelo arrested for soliciting sex in NYC”: 180 graden gedraaid van eerdere headlines als “Is D’Angelo the heir to the throne of soul music?” en “Body & Soul: Sexy D’Angelo practices a little ‘Voodoo’ and spins a hit”.
En toen was ie ineens terug.
De Nederlandse filmmaakster Carine Bijlsma komt uit een muzikaal nest (ouders zijn violist Vera Beths en cellist Anner Bijlsma) en in 2012 stond ze eigenlijk oog in oog met haar jeugdidool, toen hij voor drie concerten in Paradiso naar Nederland kwam. De betovering was zo mogelijk nog groter dan daarvoor en Bijlsma besloot dat ze moest weten waarom hij zich zo lang afgezonderd had van de wereld. Ze schreef één van de bandleden een e-mail, waarin ze zichzelf introduceerde en haar voornemen om een documentaire over D’Angelo te maken. Het duurde even, maar toen ze eenmaal tot de kern was doorgedrongen, was het alsof ze er altijd bij had gehoord.
‘Devil’s Pie: D’Angelo’ is een intieme muziekdocumentaire, die zo veel als mogelijk prijsgeeft van het artistieke proces waarin D’Angelo en zijn bandleden, The Vanguard, muziek maken. Soms bevat het zelfs iets teveel jargon (maar dat stoort niet). Opgenomen tijdens de repetities van wereldtournee The Second Coming in 2015, is Bijlsma dicht bij het vuur. Ze krijgt bandleden voor de camera, Questlove, manager Alan ‘Pops’ Leeds , zelfs de kapster van D’Angelo krijgt haar moment of fame.
De documentaire is echter verre van de geijkte talking-heads-muziekdocu, net als in de muziek van D’Angelo is er continue beweging, het is fluïde, het spettert. Bijlsma kreeg daarnaast beschikking over privévideo’s van D’Angelo, toen alleen maar Michael Eugene Archer, waarin we hem onder andere zien optreden in de kerk van zijn vader. (“Ik mocht geen drums en geen bas van mijn vader, dus ik begon al met beatboxen voordat het eigenlijk bestond”). D’Angelo’s spirituele kant komt veel aan bod, hij legt uit wat God voor hem betekent (“Fuck religion. Religion’s got nothing to do with God”) en regelmatig zien we de muzikanten voorafgaand aan een optreden in een kring bidden. Zijn emoties zijn oprecht en je snapt dat zijn strijd met roem en status een heel andere impact heeft op hem, als de doorsnee artiest die moeite heeft met plotselinge bekendheid en hordes fans. De uitkomst mag dan wel hetzelfde zijn (een afdaling met drank, drugs, seks), maar de oorzaak ligt net op een ander vlak.
Deze muziekdocumentaire onderscheidt zich van soortgelijke doordat je de hoofdpersoon in kwetsbare, oprechte en emotionele momenten ziet. Of je nu wel of niet liefhebber bent van de neo-soul, funk of R&B, die D’Angelo maakte – er bestond eigenlijk geen hokje waarin muziekjournalisten hem definitief konden drukken – het respectvolle, vakkundig gemaakte en ontroerende ’Devil’s Pie: D’Angelo’ warmt je hart en levert bewondering op voor de mensen voor en achter de camera.
Monica Meijer
Waardering: 4
Bioscooprelease: 16 mei 2019