Druzina (2017)
Regie: Rok Bicek | 106 minuten | documentaire, drama | Met: Matej Rajk, Nia Kastelec, Barbara Kastelec, Alenka Rajk, Boris Rajk, Mitja Rajk, Ivka Gruden, Emanoela Skulj, Robert Krese, Aleksej Kastelec, Estera Dvornik, Gabrijela Simetinger
De ene openingsscène is de andere niet. Dat geldt zeker voor ‘Druzina’, een Sloveense documentaire die het woord openingsscène wel heel letterlijk neemt. Zonder enige aankondiging kom je als kijker terecht in een bevallingsscène, met volop zicht op de plek waar de actie plaatsvindt. Eenmaal van de schrik bekomen, ontdek je dat het gaat om de geboorte van Nia, dochter van Barbara en Matej. Die laatste is de hoofdpersoon van deze merkwaardige documentaire.
Matej is een jongen met een lichte ontwikkelingsstoornis, in een familie met flinke verstandelijke handicaps. Nadat zijn relatie met Barbara op de klippen is gelopen, keert Matej terug naar dit ouderlijk nest. Daar blijkt dat het gedeeld opvoeden van een kind te veel van de jonge twintiger vraagt, zeker als hij ook nog de karaktervolle puber Eli aan de haak slaat.
In ‘Druzina’ volgen we Matej een decennium lang, niet altijd in chronologische volgorde. De film afficheert zich als cinema verité, het soort documentaire waarin de camera als een vlieg op de muur het alledaagse leven gadeslaat en waar de personages zich uiteindelijk niet meer bewust zijn van de camera. In ‘Druzina’ lukt dat niet erg. De camera is erg beweeglijk – dus aanwezig – en vooral Matej lijkt zich hier steeds bewust van. Dit contrasteert dan weer met de personen die de camera negeren: baby Mia, broer Mitja (jongen met down) en vriendin Eli. Die laatste is dermate authentiek, dat een camera haar echt niet lijkt te boeien.
Ook al niet heel verité is de focus op extreme scènes. Naast de bevalling aan het begin, zien we ook de bevalling van een Dalmatiër (waar we opnieuw vipplaatsen voor krijgen) en nog wat andere heftige scènes. Opvallend vaak spelen die scènes zich buiten het zicht van de camera af, maar horen we wel allemaal akelige geluiden. Vreemd is ook dat we met de verliefde Matej en Eli meegaan naar de slaapkamer, Matej de deur op slot draait, en de tortelduifjes vervolgens gaan genieten van hun privéliefde, met een cameraman als getuige.
Dit alles wekt de indruk dat deze documentaire nogal sturend is gescript, gemonteerd en gemixt. En het vreemdst: bekijk je ‘Druzina’ als een fictiefilm, dan wordt het opeens een heel genietbaar sociaal drama over complexe familiedynamieken. Kitchen sink, maar dan op zijn Sloveens.
Henny Wouters
Waardering: 3
VOD-release: 8 oktober 2026 (Netflix)
