Earth (2007)

Regie: Alastair Fothergill, Mark Linfield | 96 minuten | documentaire | Met: Patrick Stewart, David Attenborough

Als het om natuurdocumentaires gaat, heeft de Britse staatsomroep BBC een glansvolle reputatie hoog te houden. De zender heeft een lange traditie op dit gebied en slaagt er steeds weer in om natuurliefhebbers aangenaam te verrassen met baanbrekende documentaires, daarbij gebruikmakend van de nieuwste cameratechnieken of computeranimaties. De serie ‘Planet Earth’ was in dat opzicht geen uitzondering en werd door de critici en het publiek dan ook terecht met veel complimenten, prijzen en loftuitingen ontvangen. Het besluit om de serie te vertalen naar een anderhalf uur durende bioscoopfilm is dan ook een logisch uitvloeisel van het succes van de serie. In ‘Earth’ worden dan ook vooral beelden uit de serie ‘Planet Earth’ hergebruikt, aangevuld met spectaculair nieuw, nog niet eerder vertoond beeldmateriaal. Het uiteindelijke resultaat mag er zijn en is bij vlagen verbluffend. Het verschijnsel migratie loopt in principe als een rode draad door het verhaal van deze documentaire. We volgen onder meer een familie ijsberen op hun zoektocht naar voedsel onder barre omstandigheden, krijgen onderweg veel informatie over de poolgebieden en de dieren die er wonen en worden ingelicht over de grote invloed die de opwarming van de aarde onherroepelijk op dit ecosysteem en zijn bewoners heeft. Verder brengt ‘Earth’ onder meer ook de trek van olifanten in Botswana, kariboes in het hoge noorden en de oceanische migratie van een gigantische bultrug met haar jong uiterst fraai in beeld. Opvallend en uniek is vooral het segment waarin we een groep kraanvogels over de top van de Mount Everest zien trekken. Doordat de makers van ‘Earth’ de beschikking hadden over een Nepalees spionagevliegtuigje konden ze tot op een hoogte komen die onbereikbaar is voor normale vliegtuigen of helikopters en dit fenomeen voor het eerst goed in beeld brengen.

Budgettair gezien zijn ‘Earth’ en ‘Planet Earth’ de grootste natuurdocumentaires die tot op heden het levenslicht hebben gezien. Ook qua arbeidsintensiviteit zijn het mammoetproducties, aangezien de totstandkoming (filmen, produceren en redigeren) van film en serie letterlijk duizenden dagen in beslag heeft genomen. Het resultaat is dan ook navenant. Met name op het grote scherm is ‘Earth’ een overweldigende productie en een ware lust voor de zintuigen. Haarscherpe close-ups, overweldigende panorama’s, fraaie, glasheldere kleuren en een meeslepende, door het Berlijns Filharmonisch Orkest uitgevoerde, soundtrack maken het zien van deze film in een bioscoopzaal tot een memorabele ervaring. Tussendoor wijst verteller Patrick Stewart er ook geregeld op dat we momenteel door onze destructieve en veeleisende levenswijze het gevaar lopen al het moois dat in deze film voorbijkomt definitief te verliezen, maar de film krijgt nergens een drammerig karakter. Doel is overduidelijk om de beelden te laten spreken en zo de mensen te overtuigen van het feit dat de natuurlijke rijkdom die onze aarde te bieden heeft het verdient om beschermd en gekoesterd te worden. Het overkoepelende verhaal is rijk aan informatie, maar desondanks teruggebracht tot ook voor de leek begrijpelijke proporties. Lichte simplificaties of niet geheel duidelijke verbanden tussen bepaalde gekozen fragmenten of ecosystemen liggen soms enigszins op de loer, maar gezien het format van deze productie zijn dergelijke minpuntjes grotendeels onvermijdelijk en niet storend. ‘Earth’ is een extatische ode aan het leven die de natuur in veel van haar facetten op een fraaie, imponerende en overweldigende manier presenteert. Zonder meer een must voor alle natuurliefhebbers.

Frank Heinen