East of Noon (2024)

Regie: Hala Elkoussy | 103 minuten | komedie, drama | Acteurs: Menha Batraoui, Ahmed Kamal, Omar Rozik, Fayza Shama

Film is een onuitputtelijke bron van verhalen die de toeschouwer mee de verbeelding in neemt. Een bron van kracht, schoonheid en hoop. Maar tegelijkertijd biedt film, zoals elk verhalend medium, een illusie. Hoe mooi de verbeelding ook is, aan het eind van de weg keert daar weer de realiteit van alledag terug.

Die spagaat is onze Westerse wereld al ingewikkeld te noemen, in gebieden waarin het dagelijks leven zodanig onder druk staat, lijkt het haast onmogelijk. Zo ervaart ook de jonge Abdo Galala in ‘East of Noon’.

Abdo groeit op in een kleine stadsgemeenschap waarin de despotische showman Shawky het voor het zeggen heeft. Hoewel hij een niet onbelangrijk baantje als provisorisch grafdelver heeft, valt het leven Abdo zwaar. Ondanks zijn goede karakter komt hij door zijn jeugdige overmoed en loslippigheid regelmatig in de problemen. Op privileges hoeft hij daarom niet te rekenen. Zelfs zijn grootmoeder, die voor het bewind een verhalenwinkel runt, kan weinig voor hem doen. Het is simpel: het volk wordt gezien als honden die onder de duim moeten worden gehouden. Niemand wordt maar enige vorm van vrijheid gegund. Contact met de buitenwereld is verboden, telefoons een zeldzaam bezit. Net als alle andere inwoners zit Abdo vast in het leven.

Alleen de verbeelding, veelal door de verhalen van zijn oma, biedt ontsnapping. Maar hoe meer Abdo door de wereld om hem heen zijn onschuld verliest, hoe meer de verhalen en onbereikbare dromen hem beginnen tegen te staan. De kracht van woord en verbeelding, beseft hij, kan ook worden gebruikt om het volk zoet te houden. Wat moet prikkelen is slechts een middel om onderdanigheid en beperking te stimuleren. Vreugde en angst leven tezamen in dezelfde droom. Die tegenstelling komt tot climax in de volgende dialoog, tussen Abdo en zijn grootmoeder. Tussen de jongere generatie die niet meer wil vluchten in verbeelding en de oudere, gewend aan de ontberingen.

“Verbeelding is een kuur”
“Een kuur die ons gedrogeerd houdt van wieg tot het graf”.

Het zijn bespiegelingen die tot nadenken stemmen. Zoals het mede met Nederlandse financiering geproduceerde ‘East of Noon’ dat ook in zijn beeldvorming doet. De speelwereld is in zwart-wit gehuld. Alleen de droomwereld is, hoewel vaal, gekleurd. Die droomwereld, spelend in ‘de zee’ is een metafoor voor de verhalenwereld, de vruchtbaarheid van de verbeelding. Een symboliek die ook in de andere scènes een poëtische bovenhand voert. En zo brengt het overkoepelend narratief de toeschouwer blijvend in verroering alsmede verwarring. Uiteindelijk zijn verhalen, in welke vorm dan ook, fluïde. Abdo, met de verhalen van zijn oma in zijn achterhoofd, met de muziek die hij maakt en met de dansen die hij heeft met zijn vriendinnetje maakt uiteindelijk zijn eigen wereld. Waarin hij de sterkste zal zijn.

Wouter Los

Waardering: 4

Bioscooprelease: 23 oktober 2025