Eccentricities of a Blond Hair Girl – Singularidades de uma Rapariga Loura (2009)

Regie: Manoel de Oliveira | 63 minuten | drama, komedie, romantiek | Acteurs: Ricardo Trêpa, Catarina Wallenstein, Diogo Dória, Júlia Buisel, Leonor Silveira, Filipe Vargas, Miguel Seabra, Rogério Samora, Miguel Borges, Luís Miguel Cintra, Maria d’Aires, Glória de Matos, Filipe Duarte, Carlos Ferreira, Miguel Guilherme, Paulo Matos, Carlos Santos, Rafaela Santos, Rogério Vieira    

De meeste honderdplussers rusten op hun lauweren. Bewegen gaat niet meer zo soepel en ook de geest is niet altijd even scherp. Manoel de Oliveira is de spreekwoordelijke uitzondering op die regel. De in 1908 geboren Portugese regisseur laat zich niet door zijn hoge leeftijd afstoppen en maakt nog elk jaar een film. In 2009 verscheen van zijn hand ‘Eccentricities of a Blond Hair Girl’, een verstild romantisch verhaal over een jonge man die hopeloos verliefd wordt op een mysterieuze blonde vrouw die zijn leven op zijn kop zet. Op een bedrieglijk eenvoudige manier vertelt De Oliveira zijn verhaal. Hij is wars van actie en spektakel en laat zijn verhaal voor zich spreken. Kalm en gedwee. De Oliveira is een onvervalste en ouderwetse verhalenverteller.

‘Eccentricities of a Blond Hair Girl’ is gebaseerd op een kort verhaal van de negentiende-eeuwse schrijver Eça de Queiroz. Hoewel die toch echt bekend stond als een realist, heeft het verhaal in handen van De Oliveira meer weg van een surrealistisch sprookje. Macário (Ricardo Trêpa) zit in de trein naast een elegante dame (Leonor Silveira), aan wie hij zijn verhaal vertelt. Macário is niet gelukkig en wil graag vertellen hoe dat komt. Een terugblik volgt. We zien hem in Lissabon, waar hij als accountant werkt voor zijn oom Francisco (Diogo Dória) en een luxe leventje leidt. Het moment dat hij de mooie blondine Luisa (Catarina Wallerstein) ontdekt, die elke dag uit het raam aan de overzijde van zijn kantoor kijkt. Macário wringt zich in allerlei bochten om met haar in contact te komen, maar zodra ze elkaar leren kennen wil hij niets liever dan met haar trouwen. Zijn oom ziet dat echter anders en verbiedt hem om Luisa ten huwelijk te vragen. Als Macário toch doorzet, staat hij op straat.

‘Eccentricities of a Blond Hair Girl’ speelt zich af in de rijke kringen van Zuid-Europa en weelderige sets en decors zijn er in overvloed. De ouderwetse, statige interieurs doen denken aan de tijd waarin Eça de Queiroz zijn verhaal schreef. Nostalgie viert hoogtij. Het feit dat er wel in euro’s wordt afgerekend werkt daardoor vervreemdend. Hetzelfde kan gezegd worden van de beweegredenen van de personages, die zich veelal gedragen alsof ze in de negentiende eeuw leven. Waarom zou Macário in vredesnaam zijn oom toestemming moeten vragen om Luisa te trouwen? Die benadering pakt evenwel uiteindelijk gunstig uit, omdat De Oliveira met een tragikomische noot afsluit. Zijn morele levenslessen – liefde maakt blind – verpakt hij in een elegant jasje. De Oliveira filmt stijlvol, met verstilde kaders en schitterende belichting. Muziek is vrijwel afwezig, al wordt op een soiree (want in de rijke kringen vieren ze geen ‘feestjes’) wel harpmuziek gespeeld.

Levenslessen in een nostalgisch jasje, zo zou je ‘Eccentricities of a Blond Hair Girl’ kunnen beschrijven. Niet iedereen zal het geduld kunnen opbrengen om deze verstilde, lichtvoetige film de kans te geven om volledig tot bloei te laten komen, maar dat verdient deze film, die slechts 64 minuten duurt, zeker wel. Al heeft ‘Eccentricities…’ geen eeuwigheidswaarde, Manoel de Oliveira toont met zijn milde komedie aan dat hij misschien wel oud, maar nog lang niet versleten is. Zijn volgende films (inderdaad, meervoud!) staan alweer klaar.

Patricia Smagge