Eden (2024)

Regie: Ron Howard | 130 minuten | thriller | Acteurs: Jude Law, Ana de Armas, Vanessa Kirby, Daniel Brühl, Sydney Sweeney, Jonathan Tittel, Felix Kammerer, Toby Wallace, Ignacio Gasparini, Richard Roxburgh, Paul Gleeson, Thiago Moraes, Nicholas Denton, Tim Ross, Antonio Alvarez, Benjamin Gorroño

Als acteur is Ron Howard (1954) onder meer te zien in de tv-serie “Happy Days” (1974 – 1984) en de film ‘American Graffiti’ (George Lucas, 1973). In 1977 had Howard zijn eerste regieklus met ‘Grand Theft Auto’ en vanaf de jaren tachtig is hij niet meer weg te denken uit de regiestoel. Net als Steven Spielberg is Howard niet te betrappen op een voorkeur voor een genre of een bepaald onderwerp. Dit keer komt hij met ‘Eden’, gebaseerd op ware gebeurtenissen die haast te bizar zijn voor woorden.

Uit frustratie over het verval van Europa tijdens en na de Eerste Wereldoorlog nemen Dr. Friedrich Ritter (Jude Law) en echtgenote Dore Strauch (Vanessa Kirby) zich voor om een nieuw bestaan op te bouwen op de Galapagoseilanden. Tussen de ontberingen op het eiland door schrijft Friedrich een boek, sterk geënt op het werk van filosoof Friedrich Nietzsche, over wat de nieuwe mens moet behelzen. Via heimelijk gepubliceerde brieven in Europese kranten raken mensen op het vasteland geïnspireerd door hun avontuur en reizen enkelen daarvan de Ritters achterna, hopend op een nieuw paradijs.

Maar dat paradijs kent een keiharde realiteit. Het begeesterde gezin Wittmer, bestaande uit de oorlogsveteraan Heinz (Daniel Brühl), zijn jonge vrouw Margret (Sydney Sweeney) en zoontje Harry (Jonathan Tittel), krijgt naast de vijandige natuur te maken met het ingebakken dedain van het zogenaamd lichtend voorbeeld. Dr. Ritter moet helemaal niks hebben van de nieuwkomers. Het is zijn paradijs, zijn zoektocht naar de nieuwe ware mens, anderen zijn slechts concurrenten in deze zoektocht. Daarom stuurt hij de Wittmers een onvruchtbare berg op, hopend dat ze snel opgeven. Dan arriveert ook nog eens Barones Eloise Bosquet de Wagner Wehrhorn (Ana de Armas) met amoureus gevolg, architect Rudolph Lorenz (Felix Kammerer) en lijfwacht Robert Phillipson (Toby Wallace). Zij wil haar droomhotel bouwen op het eiland. Meteen is het oorlog tussen de drie gezinnen, alsof ze het oude thuis nooit hebben verlaten.

Het bronmateriaal, een nieuw bestaan vanaf de grond opbouwen tijdens politiek onzekere tijden, biedt genoeg avontuurlijke capriolen en verrassingen op die niet veel gekker hadden gekund (maar in de werkelijkheid vast waren). Regisseur Howard doet echter vrij weinig met dit vruchtbare materiaal. Hij laat het land hier en daar even dor en onbemind als sommigen van de over het paard getilde personages. In de vele intriges zwabbert het verhaal allerlei kanten op, alsof woeste zeewind de productie in de war schopte. Daarnaast blijven sommige personages onderontwikkeld, zoals de lijfwacht van de barones en de zoon van de Wittmers. Van weer anderen kan de regisseur zijn camera nauwelijks afwenden.

Het enige houvast op het eiland levert de familie Wittmer die met Margrets voice-over tevens de ingang is tot het verhaal. Op de keper genomen is ‘Eden’ zwanger van een conservatieve moraal want het modelgezin Wittmer, dus niet de barones of de dokter filosoof, lijkt de sterkste kans te hebben om het Darwinistische eiland te temmen. Maar tegen welke prijs? Een vraag die Howard wel degelijk stelt, vreemd genoeg tegelijk enigszins schuwt.

Toch heeft Howards ‘Eden’ net genoeg te bieden voor de volhardende kijker. Dit komt met name door de explosieve intriges tussen Dr. Ritter, Margrett Wittmer en de barones. Vooral Ana das Armas, die zich uitleeft in iemand voor wie de complete wereld om haar draait en anders mag het branden, houdt je aan het scherm gekluisterd. Tegelijk ben je net als de film op je hoede dat je te veel sympathiseert met deze slang in het hof van Eden. Hier scoort het verhaal nog extra gruwelpuntjes om zichzelf richting de eindstreep te slepen, met onder de extra lange aftiteling de obligate bronfoto’s en -filmpjes (!) van het paradijselijk horrorrelaas.

Roy van Landschoot

Waardering: 3

Bioscooprelease: 21 augustus 2025