Every Contact Leaves a Trace (2025)

Regie: Lynne Sachs | 82 minuten | documentaire

Een film over sporen, schuld en herinnering — én over de onmogelijkheid om het verleden willekeurig te benaderen.

In ‘Every Contact Leaves a Trace’ vertrekt experimenteel filmmaker Lynne Sachs vanuit een ogenschijnlijk eenvoudig idee: ze verzamelde haar hele leven visitekaartjes van mensen die ze onderweg tegenkwam — collega’s, festivaldirecteuren, onbekenden die even in haar leven opdoken. De meeste zijn allang uit beeld verdwenen. Wat blijft, is een doos vol namen, nummers en vervaagde indrukken. Sachs besluit een aantal van hen opnieuw op te zoeken, haar camera in de hand, terwijl haar kinderen haar vragen stellen over wie deze mensen waren — en waarom juist zij.

Het uitgangspunt is intrigerend: een film over de sporen die ontmoetingen achterlaten. Toch laat Sachs het toeval niet toe. Ze kiest zélf de mensen die ze zich nog goed herinnert, degenen bij wie de band ooit tastbaar was. Daardoor blijft het avontuur binnen veilige grenzen; de mogelijkheid dat het onbekende haar werkelijk zou verrassen, blijft onbenut.

Toch weet Sachs, hoe klein haar gegeven ook is, de film levend te houden tot het eind. Want ‘Every Contact Leaves a Trace’ gaat uiteindelijk niet alleen over de mensen achter de kaartjes, maar sluipt gaandeweg ook open tot een film over verleden, boete en schuld. Zo bezoekt ze Angela, een voormalige Duitse festivaldirecteur, die aan de hand van Heinrich Heine’s gedicht “Die armen Weber” spreekt over de erfenis van schuld die op Duitsland rust. Sachs begeleidt haar verhaal met gedurfde poëtische beelden — close-ups op 8 mm en digitaal — ondersteund door de pulserende score van Stephen Vitiello. Wat een eenvoudig interview had kunnen zijn, verheft zich tot een essayistisch pamflet over herinnering en verantwoordelijkheid.

Soms gaat Sachs echter te ver. In haar zoektocht naar vorm schuift ze richting abstractie: audiofragmenten en gefragmenteerde zinnen buitelen over elkaar heen als een maalstroom van gedachten. In die momenten dreigt de film te verzanden in artistieke zelfbezinning — art for art’s sake — en verdwijnt de lichtvoetige nieuwsgierigheid die haar werk meestal kenmerkt. Gelukkig hervindt ze telkens opnieuw haar balans.

Een van de meest intrigerende ontmoetingen is met avant-gardefilmmaker Lawrence Brose, wiens werk over Oscar Wilde visueel betoverend is, maar wiens persoonlijke geschiedenis beladen blijft: hij werd ooit veroordeeld voor het bezit van kinderporno, een aanklacht die volgens hem niets met zijn artistieke praktijk te maken had. De film raakt hier aan morele ambiguïteit zonder in sensatie te vervallen — en juist daar toont Sachs haar kracht: achter elk kaartje bevindt zich een mens, die, zodra de camera op hem wordt gericht en daardoor vergroot, bijzonder blijkt.

Wat overblijft, is een film die net zo veel over Sachs zelf vertelt als over de mensen die ze bezoekt. Haar blik, haar stem, haar montage — dat is waar ‘Every Contact Leaves a Trace’ van leeft. Ze vangt schoonheid in het alledaagse, verheft het terloopse tot poëzie, en laat zien dat zelfs de vluchtigste ontmoeting iets blijvends nalaat.

Martijn Smits

Waardering: 4

Speciale vertoning: IDFA 2025