Flat 19 (2025)

Regie: Joanna Hogg | 5 minuten | korte film | Met: Tilda Swinton

De hechte vriendschap tussen de Britse filmregisseur Joanna Hogg, van onder meer de twee semi-autobiografische ‘The Souvenir’-films, en actrice Tilda Swinton gaat ver terug. Tijdens hun studententijd kwamen ze op elkaars pad en Swinton speelde in Hoggs eindexamenfilm ‘Caprice’ uit 1986, tevens Swintons debuutjaar op het grote scherm (beiden vrouwen bevonden zich ook in de kring rondom filmmaker Derek Jarman). In de kortfilm ‘Flat 19’ reizen de actrice en regisseur via Swintons eerste appartement terug naar die vormende periode.

Al mijmerend loopt Swinton in ‘Flat 19’ rond op een niet-gespecifieerde locatie met een model replica van haar eerste appartement in Londen. In geuren en kleuren vertelt ze over de plek waar ze voor het eerst zelfstandig van haar ouders leeft. Als een god draait ze de replica rond en rond om zo elk hoekje van haar eerste stekkie, en de herinnering eraan, weer tot leven te wekken. Het is alsof Swinton haar verleden letterlijk hoopt vast te grijpen. Soms mijmert de actrice in het wilde weg zoals herinneringen vervagen door de tijd. De digitale en lichtvoetige cameravoering benadrukken de tijdelijkheid van de sporen uit het verleden maar ook hoe herinneringen scherpe invallen kunnen zijn, korte vervoeringen die plots op bubbelen.

Niet alleen het gedeelde verleden van jeugdvriendinnen Hogg en Swinton staat centraal in ‘Flat 19’, maar ook de invloed van je eerste stekkie op je zelfbeeld en hoe het voortleeft door de jaren heen tussen je oren. Verder is de kortfilm een inleidende blik op een tentoonstelling over Swintons loopbaan en haar langlopende en vruchtbare samenwerkingen.

Uiteindelijk is ‘Flat 19’ een intrigerende teaser die de ideeën van de multimediale reconstructie van Swintons appartement uit de jaren tachtig vrij duidelijk en in het kort onder de aandacht brengt. Tegelijk is het ook niet meer dan een teaser. De rest van dit herinneringsproject kun je het beste op de tentoonstelling over de actrice in Eye Filmmuseum onderzoeken waar je fysiek door de levensgrote versie van het appartement kan dwalen, waar Swinton sterk smachtte naar het moment wanneer het echte grote leven voor haar zou beginnen.

Roy van Landschoot

Waardering: 3

Speciale vertoning: Tilda Swinton Ongoing – Eye Filmmuseum, 28 september 2025 — 15 maart 2026