For Those in Peril (2013)

Regie: Paul Wright | 92 minuten | drama | Acteurs: George MacKay, Kate Dickie, Nichola Burley, Michael Smiley, Brian McCardie, Jordan Young, Conor McCarron, James Cunningham, Lewis Howden, Sharon MacKenzie, Gavin Park, Rose Laird, Scott Constantine, Carson James Mullen, Jessie Jean Wright

‘For Those in Peril’ is het koortsachtige portret van de Schotse Aaron, die als enige terugkeerde van een fatale visexpeditie en nu kampt met een psychose. Het verhaal is meeslepend, de uitvoering neigt levensecht. Dermate dat je na afloop van de film met dezelfde vervreemding rondloopt die Aarons trauma veroorzaakt.

Met ‘For Those in Peril’ debuteert schrijver-regisseur Paul Wright in de wereld van de speelfilm. En net als de korte films die hij eerder maakte, viel dit debuut erg in de smaak bij de Britse en Schotse critici. Wright, zelf opgegroeid aan de Schotse kust, won er vorig jaar zelfs de Schotse BAFTA Award mee voor beste nieuwkomer.

George MacKay speelt de rol van de puisterige Aaron. Zijn broer Michael (Jordan Young) kwam om bij de zeeramp, en dat kan Aaron niet accepteren. Sterker nog, hij is er van overtuigd dat zijn grote broer nog ergens ronddobbert op een stuk drijfhout en elk moment weer voor de deur kan staan.

Een terugkerend element in het verhaal is een onschuldig sprookje over een duivel op de bodem van de zee die schippers en hun kinderen opslokt. Het werd Aaron vroeger verteld voor het slapengaan en het dient als een prachtige, poëtische maatstaf voor zijn mentale verslechtering. Met als hoogtepunt het moment waarop Aaron denkt zijn broer terug te kunnen brengen door die duivel op te zoeken en diens buik open te snijden.

Het decor voor dit enigszins tragische verhaal is een geïsoleerd vissersdorp ergens in het noorden van Schotland. Een slechtere omgeving had Aaron zich niet kunnen wensen om zijn leven weer op de rails te krijgen. Voor de stugge, kortzichtige dorpelingen is hij namelijk enkel een herinnering aan de ramp die hun broers, zoons en vrienden het leven kostte. Ze zouden hem eerder voor dood achterlaten dan een arm om hem heen slaan.

De enige steun komt van zijn liefdevolle moeder (Kate Dickie) en de engelachtige (ex-)vriendin van Michael (gespeeld door Nichola Burley). Beide vrouwen kampen met hevige rouw, en het is dan ook moeilijk om te zien hoe zij onderdoor gaan aan de aftakeling van Aaron. Dickie (‘Red Road’) geeft een tranentrekkende performance van moeder die alleen maar begrip vraagt voor de conditie van haar zoon.

Maar of de scène nu hartverwarmend of hartverscheurend is, álles heeft iets esthetisch door de lens van Benjamin Kracun. Hij speelt meesterlijk met scherpte, diepte, licht en snelheid. Van hypnotiserende beelden onder het wateroppervlak tot benauwende close-ups; het is zo stijlvol dat veel shots herinneringen oproepen aan films van Terrence Malick.

‘For Those in Peril’ had door kunnen gaan voor documentaire of reportage. Of iets waargebeurds waar Wright en zijn cameraman steeds nét toevallig met hun camera bij stonden. Maar het is geen sprookje zoals Aarons moeder dat hem vroeger voorlas, dus wees gewaarschuwd.

Kevin van Vliet