Het meisje met het rode haar (1981)

Regie: Ben Verbong | 110 minuten | actie, drama, oorlog | Acteurs: Renée Soutendijk, Peter Tuinman, Loes Luca, Johan Leysen, Rob Delhez, Ada Bouwman, Lineke Rijxman, Maria de Booy, Henk Rigters, Adrian Brine, Chris Lomme, Lou Landré, Jan Retèl, Elsje Scherjon, Hennie van den Akker, Aad van Westen, Truus Dekker, Luk van Mello

Vlak voor haar doctoraalexamen stopt Hannie Schaft (Renée Soutendijk) met haar rechtenstudie: zij wil meevechten tegen de Duitse bezetting. De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog leiden tot een onafwendbare woede, en dwingen haar tot verzet. Met gevaar voor eigen leven zet Hannie zich in voor de vrijheid van haar medemens, en wordt zij een van de bekendste Nederlandse verzetsstrijders: ‘Het meisje met het rode haar’ vertelt haar verhaal.

De levensloop van Hannie Schaft wordt afgebeeld met claustrofobisch grauwe beelden. Slechts haar rode haar schemert sporadisch door het grijze gordijn heen, als verzet tegen de eentonige vaalheid. De kille setting wordt versterkt door meeslepende muziek, en het holle geruis van een koude wind. Schrijnend wordt de strijd van Hannie afgebeeld. Zij wordt lid van een gewelddadige verzetsgroep, maar vindt hier lastig haar plek. Haar innerlijke frustratie en drang tot actie wordt tegengesproken door haar afkeer van geweld: moet vuur wel bestreden worden met vuur? Hannies positie als vrouw in een patriarchale dynamiek wordt bovendien expliciet belicht. Regelmatig wordt zij onderschat door haar mannelijke collega’s, of wordt zij beschreven als ‘wijf’ of ‘meisje’. Haar identiteit als vrouw speelt ten alle tijden mee, maar Hannie accepteert de vooroordelen niet: haar verzetsacties bevestigen continu haar moed, kracht, en doorzettingsvermogen. Al dit conflict en de onophoudelijke angst worden belicht, en de film schuilt niet van deze harde realiteit. De film besteedt voldoende aandacht aan alle facetten van Hannie haar strijd, en neemt hiervoor de tijd. Dit zorgt soms voor een gebrek aan acute spanningselementen, en geeft de film een trage aard. Dit maakt ‘Het meisje met het rode haar’ een accurate en respectvolle hervertelling van haar leven, maar maakt de beschrijving ‘thriller’ wellicht onterecht.

Dit is echter absoluut niet erg, en juist gepast voor de plot. Het leven van Hannie Schaft, een verzetsstrijder die zich heroïsch heeft ingezet voor onze vrijheid, hoeft niet op sensationele wijze afgebeeld te worden. Haar strijd is geen bron van vermaak, maar een bewonderenswaardig en eerbiedig handelen. De interesse van een publiek hoeft niet gewekt te worden met visuele elementen en geluidseffecten. ‘Het meisje met het rode haar’ heeft dit begrepen, en vertelt haar verhaal met een gepaste rust en aandacht: een waardevol eerbetoon aan de heldhaftige Hannie Schaft.

Sara Goosensen

Waardering: 4

Bioscooprelease: 17 september 1981
Bioscooprelease: 23 april 2026 (4K-restauratie)