Home – Hjem (2026)

Regie: Marijana Janković | 105 minuten | drama | Acteurs: Tara Čubrilo, Dejan Cukic, Nada Šargin, Sergej Bulatović, Viktor Janković, Zlatko Burić, Dubravka Drakić, Olga Odanović, Jesper Christensen, Trine Dyrholm, Nikola Kojo, Claes Bang, Lene Maria Christensen, Kirsten Lehfeldt, Marijana Janković, Tone Suvi Ellegaard, Branko Janković, Marie Dalsgaard

‘Home’ (‘Hjem’) vertelt een bekend verhaal, van een gezin in een uitzichtloze financiële en economische situatie, dat de politieke instabiliteit van hun thuisland achter zich laat en het beloofde geluk elders zoekt. In dit geval speelt het zich af in Joegoslavië, 1991 en vervolgens Denemarken.

Marko (Dejan Cukic) en Vera (Nada Šargin) hebben drie kinderen en wonen met Marko’s moeder in Montenegro. De tuin die het huis omringd (ze slapen met zijn vijven in de woonkamer, waar een bank omgebouwd wordt tot bed; oma heeft een eigen kamer), is groter dan de woonruimte, en geeft het geheel een idyllisch(er) uiterlijk dan het in werkelijkheid is. Marko werkt in de bouw en wacht al vier maanden op de uitbetaling van salaris. Het electriciteitsbedrijf dreigt de stroom af te sluiten; de oogst dreigt te mislukken door de aanhoudende droogte en op de achtergrond dreigt de politieke onrust.

Wanneer Marko’s oom Laza (Zlatko Burić), die al geruime tijd in Denemarken woont, weer eens op bezoek komt, plant hij een zaadje. Dat zaadje groeit razendsnel uit tot een plan en Marko confronteert eerst zijn vrouw, later zijn moeder en kinderen met een voldongen feit. Marko, Vera en hun jongste dochter, Maja (een fantastische Tara Čubrilo), vertrekken naar Denemarken om er een nieuw bestaan op te bouwen. Ze kunnen zolang bij Marko’s zus Sanja (Dubravka Drakić) wonen, die echter geen ruimte heeft voor de twee oudste kinderen, Ivan en Milos. Die blijven achter in Joegoslavië, bij hun oma, met de belofte dat ze zo snel mogelijk naar Denemarken gehaald worden, als het gezin zich eenmaal gesetteld heeft.

Eenmaal in Denemarken krijgen we de eerste schok als we zien hoe het echtpaar zich meteen al in de problemen werkt om staatsburgerschap te verkrijgen. Maar het lijkt te werken. De volgende stap is een baan, Marko en Vera worden aangenomen als schoonmakers, maar ook dat is geen lang leven beschoren.

Het camerawerk versterkt het gevoel van verschil tussen verleden en toekomst overigens op subtiele wijze: op het platteland, omringd door natuur, zijn de beelden zacht en harmonieus, wanneer het gezin verhuisd is naar het feitelijk onwelkome Denemarken, ligt de focus vaak op de gezichten om dichtbij de emoties te blijven.

En waarin ‘Home’ afwijkt van soortgelijke films is het perspectief. We zien de gebeurtenissen min of meer vanuit de ogen van Maja. We voelen haar onwil om haar broers achter te laten en in het vertrouwde huis te blijven, we zien haar verwardheid en nieuwsgierigheid in de onbekende omgeving (en ja, Hans Christian Andersen verdient inderdaad een eigen park!), en eveneens haar kinderlijke enthousiasme voor het werk van haar tante (en het creatieve talent dat ook in haar genen zit). Het meisje moet veel sneller dan hoort volwassen worden, wat zich bijvoorbeeld uit in een hartverscheurende scène waarin ze moet tolken voor haar moeder bij de huisarts en een daaropvolgend fragment waarin ze voldoende meekrijgt van het gesprek tussen haar tante en haar moeder en besluit haar gokkende vader te gaan halen – of beter gezegd: te redden.

Maar is het gezin nog te redden? Wanneer de broers eindelijk herenigd worden met hun ouders en zusje lijkt de kloof al te groot om ooit nog te overbruggen. En dan vraag je je af of de pijn, het verdriet, de spijt, wanhoop, angst en frustratie, die we in de ogen van Marko en Vera hebben gezien, het allemaal wel waard zijn geweest. Zijn zij ooit gelukkig in hun nieuwe omgeving? Want dat blijft het altijd: een nieuwe omgeving. Het wordt geen thuis.

Marijana Janković – regisseur, schrijfster, actrice (zij speelt de volwassen Maja) – verfilmde dit verhaal al eerder in korte film ‘Maja’ (2018). Ze is zelf een kind van een migrantenfamilie, haar ouders maakten dezelfde stap als Marko en Vera. De film is daardoor authentiek en oprecht. Je gaat om deze mensen geven. En niet om nu een hele generatie over één kam te scheren, maar het is fijn te weten dat de nakomelingen van de mensen die de vorige eeuw in groten getale diezelfde beslissing hebben genomen, een goede toekomst hebben gekregen (getuige de carrière van de filmmaakster). Toch zwakt de film wat af als we een sprong naar het heden maken. Het was niet per se nodig geweest om te zien hoe het dit gezin zou vergaan. Ondanks het uitleggerige toontje dat de film op het eind daardoor krijgt, is ‘Home’ een indrukwekkende film over wat het betekent om je ergens (niet) thuis te voelen en hoezeer familie daarin een rol speelt. Met overtuigend acteerwerk deelt de film een emotionele dreun uit die nog lang blijft nazinderen.

Monica Meijer

Waardering: 4

Speciale vertoning: IFFR 2026
Bioscooprelease: 3 september 2026