Horizonte (2024)
Regie: César Augusto Acevedo | 125 minuten | drama | Acteurs: Claudio Cataño, Edgar Durán Jr., Paulina García, Michael Steven Henao, Mauricio Salas
Een man loopt door een verlaten landschap, het is grauw en mistig. Hij zoekt op een begraafplaats naar zijn moeders graf, zo lijkt het, maar komt even later aan bij het ouderlijk huis, waar zij binnen is. Het huis is vervallen, de planten zijn dor, de stenen bedekt met een laag mos. Zo was het hier niet altijd, zegt de man, weet je nog hoe goed je de tuin onderhield? Hoe mooi wit geverfd de muren waren? Hoe levendig het huis? Hier woonde hij als kleine jongen, een leven geleden – letterlijk. Tot hij op een dag door gewapende mannen werd meegenomen en nooit meer terugkeerde.
De man, Basilio, overtuigt zijn moeder Inés naar buiten te komen en de twee vertrekken op een reis door een verwoest land, onder het puin, verlaten. Gaandeweg wordt duidelijk: dit is niet de wereld van de levenden. ‘We zijn langer gescheiden geweest dan dat we ooit samen waren’, zegt Basilio (Claudio Cataño). Pas nu moeder en zoon allebei zijn overleden, hebben ze elkaar weer gevonden. Ze dwalen als in een nachtmerrie door lugubere huizen vol opgestapelde schoenen en geweren, langs uitgemoorde dorpen en rivieren rood van het bloed. In dit vagevuur leren ze wat er in elkaars leven is gebeurd na hun breuk, zoeken ze hun verdwenen vader en echtgenoot, en treffen ze andere dolende zielen op zoek naar eeuwige rust. Het blijken stuk voor stuk dodelijke slachtoffers die Basilio in zijn leven – als Colombiaanse paramilitair, zo wordt gesuggereerd – heeft gemaakt.
‘Horizonte’ is de lang verwachte tweede speelfilm (na ‘La tierra y la sombra’ uit 2015) van regisseur César Augusto Acevedo, die het als zijn opdracht lijkt te zien te onderzoeken wat menselijkheid betekent in zijn door geweld en oorlog verscheurde land. Colombia, waar nu tien jaar geleden het Vredesakkoord is getekend, is pas net begonnen met helen na zoveel decennia van conflict, zoals ook Basilio en Inés (Paulina García) pas aan de start staan van verzoening.
Wat de film ook toont is hoe ook het landschap heeft geleden onder het geweld, en weer langzaam herstelt. Gaandeweg trekt de mist weg, zien we prachtige open velden, rivieren en ongerepte bossen. Het veranderende landschap is haast een derde personage, dat net zoals Basilio en Inés iets zachter wordt, minder beschadigd, minder doods.
Claudio Cataño, hier vooral bekend als Aureliano Buendía in de Netflix-verfilming van Honderd jaar eenzaamheid, zet Basilio indringend neer, een verbitterde, gepijnigde figuur die ondanks alles open leert staan voor verzoening. Want al lijkt hij er aanvankelijk niets van te willen weten, Basilio zal tijdens deze existentiële reis zijn verleden onder ogen moeten zien, met zijn moeder als gepijnigde getuige. Zo moet hij doen waar hij bij leven te afgestompt voor was geworden: het menselijke zien in de ander, om vergiffenis vragen. En zo moet Inés erkennen hoe moeilijk het is om troost te bieden aan anderen, als je zelf ook zoveel hebt geleden.
Al kan ze niet troosten, ze biedt wel een spiegel, een moreel kompas. Voelt hij eigenlijk wel echt berouw, vraagt ze. Denk je soms dat ik kóós voor de oorlog, antwoordt Basilio. Ook al werd hij ontvoerd en gedwongen geweld te gebruiken, hij had altijd een keuze, zegt zijn moeder.
Zo werpt de film relevante vragen op – zonder ze direct te beantwoorden – voor elke post-conflictsamenleving: moet de pijnlijke waarheid altijd boven tafel komen, of zal dat de haat verder aanwakkeren? Hoe ga je als land om met de honderdduizenden slachtoffers, maar ook met de vele tienduizenden daders? Is er een weg naar vrede mogelijk, waarin ook ruimte is voor hun zoektocht?
De regisseur heeft in interviews gezegd dat hij de film ziet als een ‘oefening om ons bewust te worden van alles wat we hebben verloren vanwege het geweld’. Zoals hij Basilio in de film langs verschillende van zijn slachtoffers laat gaan, zo wil hij met de film ook ‘alle duizenden dode en verdwenen Colombianen erkennen, en hen niet langer als cijfers of statistieken te zien, maar begrijpen dat dit allemaal individuen waren, met families, dromen, dingen om voor te leven.’ ‘Horizonte’ is niet bepaald een opbeurende kijkervaring, maar zeker een geslaagde oefening in bewustwording.
Ruby Sanders
Waardering: 4
Bioscooprelease: 9 april 2026