Humoresque – Humoresca (2007)

Regie: Diana Deleanu | 16 minuten | documentaire | Met: Maria Ozon, Constantin Ozon    

De film opent met een ambtenaar die een maatregel uit 2002 opdreunt. Jong getrouwden, dus mensen die een gezin willen stichten, hebben van overheidswege recht op een subsidie van tweehonderd euro. Daarna zie je een oud vrouwtje dat rondscharrelt op een kleine, armoedige boerderij en een man die op de waranda zit te roken of voor zich uitstaart. Tussendoor klinkt mooie muziek en verschijnen Roemeense spreekwoorden op fraaie borden als uit de stomme film.

Maria kan niet lezen of schrijven. Ze was de oudste van een groot gezin en moest haar moeder helpen de jongere kinderen op te voeden. Daarna was het ook weer hard werken geblazen, zeker na de collectivisatie van de landbouw onder de communisten. Het leven werd er ondanks alle beloften niet beter op. Na de val van de communistische partij veranderde er niets en ze zit nog altijd zonder stromend water of elektriciteit. Het enige lichtpunt in haar leven is de komst uit het niets van Constantin met wie ze al een mensenleven samen is zonder dat er een burgemeester of priester aan te pas is gekomen om hun relatie officieel te maken. Maar daar komt nu verandering in.

‘Humoresque’ is een klein, glanzend pareltje. Het gescharrel van de oude mensjes is zo helemaal niet medelijdend of zielig in beeld gebracht dat je direct sympathie voelt voor deze mensen die zo hard hebben gewerkt en met lege handen staan, maar tegelijkertijd trots zijn op zichzelf en bovenal van elkaar houden. Ook de ironische manier waarop de geciteerde Roemeense spreekwoorden als illustratie dienen voor alle niet nagekomen beloften van de verschillende overheden of het leven op zich, maakt het bittere onderwerp licht verteerbaar. En die humoristische inslag is terecht. De brede glimlach van Constantin na de huwelijkssluiting is triomfantelijk, dit is helemaal geen door het leven verslagen man, dit is een man die met zijn grote liefde trouwt en Maria heeft eindelijk die vemaledijde autoriteiten een loer weten te draaien door zich strikt aan de wet te houden. Een ontroerend en geestig juweeltje.

Diana Tjin-A Cheong