I Served the King of England – Obsluhoval jsem anglického krále (2007)

Regie: Jiri Menzel | 120 minuten | komedie, oorlog, romantiek | Acteurs: Ivan Barnev, Oldrich Kaiser, Julia Jentsch, Martin Huba, Marián Labuda, Milan Lasica, Josef Abrhám, Jirí Lábus, Jaromír Dulava, Pavel Nový, István Szabó, Tonya Graves, Rudolf Hrusínský, Petr Ctvrtnícek, Jirí Sesták, Zdenek Zák, Oldrich Vlach, Emília Vásáryová, Zuzana Fialová, Petra Hrebícková, Rudolf Jelínek, Eva Kalcovská, Sárka Petruzelová, Ladislav Zupanic

De titel van deze film is zeker niet alleszeggend over het verhaal. Integendeel, in de gehele film komt er geen koning voor. Ook speelt het verhaal zich niet af in Engeland maar in Praag, in het voormalige Tsjecho-Slowakije. Waar de titel dan wel op slaat? Op de droom van Jan Dîte om de beste ober van het land te worden en daarmee miljoenen te verdienen. Dat laatste doet de sullige Dîte uiteindelijk wel maar dat maakt hem niet gelukkig. Zoals hij zelf zegt: hij heeft het geluk om altijd in zijn eigen ongeluk te lopen.

Dîte komt na vijftien jaar vrij uit de gevangenis waar hij na de oorlog werd opgesloten vanwege zijn vele bezittingen en rijkdommen. Hij neemt zijn intrek in een oud verwoest dorpje van Duitsers die daar tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben gewoond. Hier haalt hij herinneringen op aan zijn verleden waar hij niet trots op is. Het begon met een grote droom, de droom om miljonair te worden en een eigen hotel te beginnen. Zoals iedereen moet ook Dîte onderaan beginnen, in dit geval met het verkopen van worstjes op straat. Het geluk lijkt hem toe te lachen en hij gaat steeds meer geld verdienen met zijn baan als ober. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en gaat het mis. In deze film loopt het anders dan we gewend zijn van oorlogsfilms. Het laat de ‘andere kant’ zien van de oorlog, maar niet zonder Hitler en de Duitsers belachelijk te maken en de spot met hen te drijven. Dîte lijkt met zijn blonde haren sprekend op een echte Ariër. Dat ziet de Duitse Lise ook en zij sleept hem mee in de wereld van Der Führer. Als naïeve jongen heeft hij geen weet van wat de Duitsers allemaal doen met de Joden en hij heeft geen flauw benul waar hij zich bij aan heeft gesloten. Dit blijkt wel uit de scène waarin hij mensen opgesloten ziet zitten in een overvolle trein en hij erachteraan rent omdat hij zijn broodje aan die mensen wil geven. Dîte gaat werken in een kliniek waar Duitsers verblijven om zich voort te planten en uiteindelijk de wereld te bevolken met een zuiver Arisch ras.

Regisseur Jiri Menzel heeft het oorlogsthema niet te sentimenteel uitgediept zodat de film toch luchtig kan blijven. Hoofdrolspeler Ivan Barnev is fantastisch in zijn rol. Hij is klein, blond en een beetje sullig maar toch ook schattig. Alleen al zijn voorkomen en zijn gezichtsuitdrukkingen zijn komisch om te zien. En dan hebben we het nog niet eens over zijn vreemde gewoontes zoals het lichaam van vrouwen versieren met bloemen of fruit of wat hij ook maar voor handen heeft. En zijn hobby om wisselgeld op de grond te gooien om te zien hoe mensen erop af vliegen maakt hem wat bizar en dat is precies wat deze film nodig heeft.

Een Slowaakse film over de Tweede Wereldoorlog met als titel ‘I Served the King of England’? Klinkt een beetje als een komedie in plaats van een film met de Tweede Wereldoorlog als thema. Maar de titel moet niet al te serieus opgevat worden, net zoals de hele film niet te serieus genomen moet worden. Het is een verademing om een heftig onderwerp, zoals de oorlog of liever gezegd, de aanhangers van Hitler tijdens de oorlog, eens in een luchtige, simpele film te zien zonder te veel sentimenteel gedoe.

Eveliene Sanders