IF – Fantasievriendjes (2024)

Regie: John Krasinski | 104 minuten | animatie, komedie, familie | Acteurs: Cailey Fleming, Ryan Reynolds, Fiona Shaw, Alan Kim, Liza Colón-Zayas, Bobby Moynihan, Catharine Daddario, Audrey Hoffman | Originele stemmencast: John Krasinski, Steve Carell, Phoebe Waller-Bridge, Louis Gossett Jr., Awkwafina, Emily Blunt, George Clooney, Bradley Cooper, Matt Damon, Bill Hader, Richard Jenkins, Keegan-Michael Key, Blake Lively, Sebastian Maniscalco, Christopher Meloni, Matthew Rhys, Sam Rockwell, Maya Rudolph, Amy Schumer, Allyson Seeger, Jon Stewart, Brad Pitt | Nederlandse stemmencast: Gijs Naber, Jada Coppens, Elise Schaap, Jeroen Spitzenberger, Emmanuel Ohene Boafo

Had jij vroeger een ingebeeld vriendje? De kans dat je nu, als volwassene, nog weleens terugdenkt aan je denkbeeldige kameraadje is minimaal. Het past niet bij volwassen zijn. Volwassenen met een geïmagineerd vriendje worden voor gek verklaard. Maar wie bepaalt eigenlijk wat normaal is en wat abnormaal? Die vraag wordt op geniale wijze gesteld in de klassieker ‘Harvey’ (1950), waarin James Stewart een man speelt die gesprekken voert met een groot onzichtbaar konijn. Acteur, schrijver en filmmaker John Krasinski heeft ‘Harvey’ ongetwijfeld ook gezien, want zijn film ‘IF’ (2024) heeft veel raakvlakken met die film. Sterker nog, in één scène kijkt de oma van hoofdpersoon Bea nota bene naar de film op televisie. ‘IF’ heeft minder eeuwigheidswaarde dan zijn inspiratiebron, maar biedt nog altijd genoeg vermaak voor met name wat oudere kinderen en volwassenen die het contact met hun jeugdige zelf zijn kwijtgeraakt. Krasinski ontwikkelde het idee voor ‘IF’, dat staat voor ‘Imaginairy Friends’, samen met Ryan Reynolds, die tevens een van de hoofdrollen op zich nam, en trommelde daarna al zijn vrienden uit Hollywood op om een stem in te spreken. Van het aantal grote namen op de titelrol zul je met je oren staan te klapperen.

‘Een live-action Pixar-film’, zo omschrijft Krasinski zelf zijn film. En dat klopt wel een beetje, niet in de laatste plaats vanwege de score van Michael Giacchino, die met ‘The Incredibles’, ‘Ratatouille’ en ‘Up’ enkele van de meest memorabele scores voor de animatiestudio leverde. In ‘IF’ draait het om Bea (sterke rol van de jonge Cailey Fleming), een 12-jarig meisje dat ondanks haar jonge leeftijd al aardig wat voor de kiezen heeft gekregen. Haar moeder overleed enkele jaren geleden aan kanker en nu ligt haar vader (Krasinski zelf) met een ‘gebroken hart’ in het ziekenhuis. Het meisje logeert daarom voorlopig bij haar oma Margaret (Fiona Shaw), die een appartement heeft in New York. Daar ontdekt ze al snel dat er allemaal bijzondere wezens leven in het huis. Bea gaat op onderzoek uit en ontdekt dat op oma’s zolder een merkwaardige man woont die er meer van blijkt te weten. Ze ontdekt dat deze Cal (Ryan Reynolds) een soort makelaar is, die de kleurrijke wezens (fantasievriendjes) aan nieuwe baasjes probeert te helpen.

Hoewel Bea eerder tegen haar vader heeft gezegd dat ze ‘al’ 12 is en geen kind meer, blijkt ze het kind in zichzelf toch nog niet helemaal te zijn verloren. Want zodra ze meegaat met Cal, laat ze haar fantasie de vrije loop. Hij neemt haar mee naar Memory Lane, een opvanghuis voor gepensioneerde fantasievriendjes, waar ze wezentjes van zeer divers pluimage ontmoet. Het is hier waar Krasinksi’s rolodex met Hollywood-connecties overuren heeft gedraaid, want nadat we eerder al kennismaakten met het grote paarse monster Blue (Steve Carrell) en vlinder Blossom (Phoebe Waller-Bridge), ontmoeten we hier onder meer de oude teddybeer Lewis (Louis Gossett Jr in zijn laatste rol), een groepje bubbels Bubble (Awkwafina), een knuffeleenhoorn (Krasinski’s echtgenote Emily Blunt), astronaut Spaceman (George Clooney), ijsblok Ice (Bradley Cooper), een behulpzame zonnebloem (Matt Damon), een banaan die aquarobicsles geeft (Bill Hader), een houten poppetje die tekenlessen geeft (Richard Jenkins), een spook (Matthew Rhys), een superheldenhond (Sam Rockwell), een klodder slijm (Keegan-Michael Key) en ook Blake Lively, Maya Rudolph, Jon Stewart en Amy Schumer voorzien een imaginair vriendje van een stem en Brad Pitt speelt een cameo die een hilarische knipoog is naar zijn cameo in ‘Deadpool 2’ (2018).

Al die kleurrijke fantasiewezens met hun onschuldige vorm van humor zijn leuk voor de jongste kijkers, maar leiden feitelijk af van waar ‘IF’ daadwerkelijk over gaat, namelijk over de vraag hoe de kracht van verbeelding je kan helpen complexe situaties een plek te geven. De onschuld van je kindertijd hoef je niet helemaal kwijt te raken als je volwassen wordt, je kunt altijd een klein deurtje openlaten. Bea’s vader vraagt haar niet voor niets om, net als vroeger, nog een keertje een verhaal te vertellen, maar dan nu het verhaal over ‘kind-zijn’. Voor ons allemaal is dat een wijze les: laat het kind in jezelf af en toe weer even toe in je leven. Je fantasie prikkelt je nieuwsgierigheid en creativiteit en helpen je bij het oplossen van problemen en leren je hoe je voor jezelf kunt opkomen. In dat opzicht is ‘IF’ thematisch gelieerd aan onder meer ‘Alice in Wonderland’, maar het maakt de doelgroep van de film wel lastiger te definiëren. Te jonge kinderen begrijpen de onderliggende boodschap nog niet en zullen zich afvragen waarom hun ouders of grootouders bij het hartverwarmende einde van de film een traantje laten. En sommige volwassenen zullen een film met kleurrijke fantasiefiguren op het oog te kinderachtig vinden.

Gelukkig slaat Krasinski daarin niet door en nemen de imaginaire vriendjes het roer nooit helemaal over. Dat houdt ‘IF’, ondanks zijn rijke fantasie en verwondering, met beide benen stevig op de grond en alleen al daarvoor verdient Krasinksi een pluim voor zijn film, ook al valt er met name verhaaltechnisch nog een hoop te winnen. Hier en daar maakt hij het nodeloos ingewikkeld of wijdt hij te lang uit en niet alle losse eindjes worden uiteindelijk op een bevredigende manier opgepakt. Het einde van ‘IF’ is bovendien ook een beetje voorspelbaar, maar dat neemt niet weg dat deze lieve en hoopvolle film een verrijking is van het aanbod aan jeugd- en familiefilms, met een leuke rol van Reynolds en een mooie, ingetogen rol van de talentvolle Fleming. Kan deze film de grootste verstokte cynicus doen ontdooien? Als hij of zij zich daarvoor openstelt zeker, maar laat dat nou net het punt zijn dat Krasinski met zijn film wil maken: laat de verwondering toe en je zult beloond worden!

Patricia Smagge

Waardering: 3

Bioscooprelease: 16 mei 2024
VOD-release: 15 juli 2024 (Pathe Thuis)