L’étranger (2025)
Regie: François Ozon | 120 minuten | misdaad, drama | Acteurs: Benjamin Voisin, Rebecca Marder, Pierre Lottin, Denis Lavant, Swann Arlaud, Christophe Malavoy, Nicolas Vaude, Jean-Charles Clichet, Mireille Perrier, Hajar Bouzaouit, Abderrahmane Dehkani, Jean-Claude Bolle-Reddat, Jérôme Pouly, Jean-Benoît Ugeux, Joël Cudennec, Christophe Vandevelde, Mar Sodupe, Denis Déon
De westerse literatuur kent geen gebrek aan lastig te doorgronden types. De getormenteerde Raskolnikow uit ‘Misdaad en straf’, deuwaarder Dreverhaven uit ‘Karakter’, Jean-Baptiste Grenouille uit ‘Het parfum’. Minstens zo bijzonder én ondoorgrondelijk is de jonge Meursault, protagonist van Albert Camus’ literair meesterwerk ‘L’Étranger’. Een man van wie we de voornaam nooit leren kennen, maar dat geldt eigenlijk voor zijn hele personage.
Deze Meursault ontmoeten we rond 1938 in de Algerijnse hoofdstad Algiers. Een man met een baan, een soort van vriendin, een temperamentvolle buurman en een moeder die net is overleden. Het is deze Meursault die op een kwade dag vanuit het niets een moord pleegt op een Arabier. Waarom hij dat doet? Een raadsel. Nog raadselachtiger is dat het Meursault allemaal niets kan schelen. Zoals niets in het leven hem wat kan schelen.
Gelauwerd regisseur Francois Ozon had voor zijn film een eenvoudiger boek kunnen kiezen dan deze Franse klassieker. Het type van Meursault is exemplarisch voor de tijd waarin het boek is geschreven (1942). Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog leken alle betekenis, alle moraal en al het goede uit de wereld verdwenen. Een jonge generatie moest op zoek naar zingeving in een wereld die alle zekerheden had verloren. Hoewel de film zich kort voor de oorlog afspeelt is Meursault typisch zo’n jongere die het leven – bij gebrek aan richting en doel – apathisch en emotieloos ondergaat.
Een kijker uit de 21e eeuw zal allicht weinig herkennen in dit menstype, zal hem eerder wegzetten als psychopaat of sociopaat. Zelfs in de gevangenis en in de rechtszaal geeft onze held geen blijk van een bezielde binnenwereld en blijft hij even ondoorgrondelijk. Behalve op het eind, maar de tirade waarmee hij dan tekeer gaat tegen een geestelijke komt te veel uit de lucht vallen.
Is ‘L’Étranger’ daarmee een slechte film? Allesbehalve. Het tijdsbeeld overtuigt, het tempo is aangenaam laag, de zwart-wit fotografie is sfeervol en vaak wonderschoon, de acteurs doen het naar behoren en het verhaal blijft boeien tot de laatste minuut. Hoewel het soms jammer is dat we nooit dichtbij onze hoofdpersoon kunnen komen, blijven we toch gefascineerd naar deze wonderlijke figuur kijken. We hadden ons eigenlijk geen betere verfilming kunnen wensen, alleen is het bronmateriaal minder tijdloos dan waarop we hadden gehoopt.
Henny Wouters
Waardering: 3.5
Bioscooprelease: 26 februari 2026
