La noche de 12 años (2018)

Regie: Álvaro Brechner | 122 minuten | avontuur, biografie | Acteurs: Antonio de la Torre, Chino Darín, Alfonso Tort, César Troncoso, Soledad Villamil, Sílvia Pérez Cruz, César Bordón, Mirella Pascual, Nidia Telles, Eduardo Recabarren, Sofia Gravina, Bianca Gravina, Ana Baltar Peretz, Ilay Kurelovic, Lisandro Fiks, Kornel Doman, Gustavo Saffores

Uruguay 1973. Zoals zoveel Zuid-Amerikaanse landen kent het land een dictatuur. Zoals zoveel Zuid-Amerikaanse landen kent het land gewelddadig verzet tegen die dictatuur. En zoals in zoveel Zuid-Amerikaanse landen verdwijnen iedere dag leden van dat verzet in de gevangenis. Zoals de drie activisten José Mujica, Mauricio Rosencof en Eleuterio Fernández Huidobro.

in de Uruguayaanse speelfilm ‘La noche de 12 años’ volgen we dit trio gevangenen, dat steeds maar weer verplaatst wordt van de ene afschuwelijke gevangenis naar de volgende. We leren langzaam hun persoonlijkheden kennen, hun familie en hun achtergrond. En we vragen ons steeds vaker af of die langzaam wegterende mannen deze hel gaan overleven.

Geen normaal mens zal betwisten dat dit trio een afschuwelijke tijd beleeft in die gevangenissen. Het besef dat dit echt is gebeurd maakt het allemaal nog heftiger. Maar voor een interessante film is er meer nodig dan alleen ellende. Probleem van deze film is zijn gebrek aan verhalende originaliteit. Werkelijk alle bekende elementen van de politieke gevangenisfilm komen hier voorbij. De dreiging van executie, de ratten, de ‘klopjes-op-de-muur-communicatie’, de enkele ‘goede’ officier, de meelevende arts, de viezigheid, het gebrek aan licht en beweging. En natuurlijk het opknappen van de cellen voordat de inspecteurs van het Rode Kruis arriveren.

Ander probleem is het eenzijdige beeld van die tijd. Ja, we zien de wandaden van de overheid. Maar de brute acties van het verzet blijven grotendeels buiten beeld óf worden meteen gevolgd door nog brutere acties van de dictatuur. Behalve die ene vriendelijke officier zijn de meeste overheidsdienaren eendimensionaal slecht of eendimensionaal ongeïnteresseerd. De gevangenen worden neergezet als mensen van vlees en bloed, en dat is al voldoende voor de kijker om partij te kiezen. Ook minder geslaagd zijn wat merkwaardige humoristische scènes en een paar slordige scriptfoutjes.

Waardeloze film dus? Geenszins. Het intense ‘La noche de 12 años’ kent een heerlijk ritme en is visueel de moeite waard. Vooral de sinistere schoonheid van sommige gevangenissen valt op. Het acteren is uitstekend, we horen een indringende avant-garde versie van ‘The Sound of Silence’ en ondanks alle clichés leven we volop mee met onze helden. Omdat we weten dat die clichés voor onze gevangenen dagelijkse realiteit zijn. Goede film dus, geen geweldige.

Henny Wouters

Waardering: 3