Le fils (2002)

Regie: Jean-Pierre Dardenne, Luc Dardenne | 103 minuten | drama | Acteurs: Olivier Gourmet, Morgan Marinne, Isabella Soupart, Annette Closset, Nassim Hassaïni, Kevin Leroy, Félicien Pitsaer, Rémy Renaud, Fabian Marnette, Jimmy Deloof

Timmerleraar Olivier kan zijn ogen niet afhouden van een nieuwe leerling die hij toegewezen krijgt. Hij bespiedt hem, volgt hem en raakt geobsedeerd. Hij neemt de jongen aan terwijl hij een soort afkeer van hem lijkt te hebben, maar zijn nieuwsgierigheid wint het. We volgen de vermoeide en getergde gestalte van Olivier in zijn weg om de jongen te ontdekken. Wat ziet hij in deze jongen? De titel van de film laat hierin nog veel te raden over. Over welke zoon gaat de film, over de leerling, Francis of over de zoon van Olivier? Gaandeweg de film zullen deze vragen beantwoord worden, hoewel het gissen blijft naar de precieze beweegredenen voor het gedrag van Olivier.

Om hier achter te komen kruipt de camera bijna bij hem in zijn huid. Hierdoor wordt de film een nog indringender kijkervaring. Maar daarnaast is de film ook moeilijk te doorgronden door Olivier Gourmets onschuldige, in zichzelf gekeerde en daarmee prijswinnende vertolking van de hoofdrol. Uit zijn lijf spreken allerlei spanningen, visuele spanningen die in ‘Le Fils’ veel voorkomen. De spanningsboog wordt door de gebroeders Dardenne opgebouwd door steeds rond de hoofdpersonages te blijven draaien. We zien steeds korte shots met weinig informatie. Dit wordt steeds verder opgebouwd. Door het langzame tempo neemt ook steeds de nieuwsgierigheid toe van de kijker.

De emoties die hiermee worden opgewekt lijken zeer tastbaar door het camerawerk. Er is geen muziek, de camera is hand-held en steeds nerveus heen en weer bewegend. Minder qua filmtechniek, maar des te meer wat betreft het narratief vertoont ‘Le Fils’ overeenkomsten met de Italiaanse Neorealistische films. Er wordt een zwaar verhaal getoond rechtstreeks uit het leven gegrepen. De tijd die verstrijkt is relatief kort maar lijkt toch voorbij te kruipen. Er zijn bijna geen tijdssprongen, ieder element wordt getoond om toegang te krijgen tot het leven van de hoofdpersoon.

‘Le Fils’ handelt ook niet alleen over het timmermansoog van Olivier, maar laat ook duidelijk zien dat hij niet de enige is met ook voor detail. De gebroeders Dardenne zijn hier al even gedreven in. De decors zijn overal perfect gekozen om de bedrukkende sfeer van de film weer te geven en de kleding is tot in de details over nagedacht. Zo doet Oliviers bril zijn vermoeidheid nog groter lijken, maar is deze tegelijk ook de bevestiging van het oog voor zijn vak. Olivier Gourmet zet een uitstekende en zeer natuurlijke acteerprestatie neer, hij maakt duidelijk dat een film niet hoeft te bestaan uit conversaties, narratieve lijnen ondersteund door muziek. Het gezicht van de acteur spreekt boekdelen. De stilte laat ons zelf nadenken, wat juist het heerlijke is aan deze film. Ga zitten en laat je overspoelen door deze trage, sombere, maar intense filmbeleving.

Bettine van Harselaar

Waardering: 4

Bioscooprelease: 6 maart 2003