Left Luggage (1998)

Regie: Jeroen Krabbé | 100 minuten | drama | Acteurs: Laura Fraser, Adam Monty, Isabella Rossellini, Jeroen Krabbé, Chaim Topol, Marianne Sägebrecht, Maximilian Schell, David Bradley, Heather Weeks, Miriam Margolyes, Lex Goudsmit, Krijn ter Braak, Mieke Verheyden, Noura Van der Berg, Lana Broekaert

‘Left Luggage’ – gebaseerd op het boek ‘Twee koffers vol’ van Carl Friedman – kun je geen lichte kost noemen. De intro wijst hier al op: een flashback in sepiakleur waarin je onder meer ziet hoe Chaja’s vader onderduikt en twee koffers vol dierbare spullen begraaft. De overgang naar normale kleur is vrij abrupt, waarin je een jonge Chaja ziet die het verhaal hoort van haar vader. Daarna gaan we een grote sprong verder in de tijd en zijn de jaren zeventig aangebroken. Chaja is inmiddels twintig en wandelt door de straten van Antwerpen. Chaja is Joods, maar heeft niets met religie en is een redelijke losbol. Nadat ze ontslag neemt bij een restaurant, moet ze op zoek naar een ander werk. Haar hospita wil namelijk geld zien. Meneer Apfelschnitt (Chaim Topol) brengt Chaja op de hoogte dat de orthodoxe Joodse familie Kalman dringend een kinderoppas nodig hebben. Chaja gaat hierop in en wil echter na één dag stoppen, maar de kleine Simcha weet haar ervan te weerhouden. Hij is de jongste van het gezin Kalman en kan geen woord spreken. Chaja is ontroerd door het vierjarige jochie. Ze wandelt dagelijks met hem naar de vijver in het stadspark om de eendjes te voeren. Er ontstaat een hechte band tussen hen. Daarbij krijgt Chaja krijgt ook steeds meer inzicht op de normen en waarden van de familie Kalman.

Chaja wordt heel sympathiek neergezet door Laura Fraser (‘Vanilla Sky’, ‘A Knight’s Tale’). In eerste instantie lijkt het karakter vrij oppervlakkig, maar het personage krijgt mondjesmaat meer diepgang vanaf het moment dat ze de deur binnenloopt bij het gezin Kalman. Chaja neemt zichzelf daarna danig onder de loep, terwijl ze eerst loopt af te geven op de strenge regels van haar werkgevers. Ze leert haar eigen Joodse achtergrond meer te waarderen en komt er langzaam maar zeker voor uit. De band die tussen Simcha (Adam Monty) en Chaja ontstaat, weten Fraser en Monty lieflijk naar het scherm te vertalen. Chaja’s rebelse kant komt vooral naar voren bij de aanvaringen met de conciërge (David Bradley); die zijn dan ook een genot om naar te kijken. Bradley is zeer vermakelijk als de nare conciërge. Jaren later heeft de acteur er nog steeds succes mee, want hij speelde later de rol van concierge Argus Filch in de bekende Harry Potter-films.

Isabella Rossellini vertolkt het tweede sterke vrouwelijke personage in ‘Left Luggage’. Wie haar kent van de serie ‘Alias’ ziet een heel ander staaltje acteerwerk, want in de rol van mevrouw Kalman is ze geen harde tante. Het personage in ‘Left Luggage’ is namelijk een huisvrouw die erg plichtmatig luistert naar haar man. Rossellini laat het karakter erg leven, ondanks dat mevrouw Kalman in feite niet erg nadrukkelijk aanwezig is, zoals het personage Chaja. Rossellini’s gezichtsuitdrukking en haar intonatie doen heel veel voor haar personage. Vooral de laatste scène tussen Rossellini en Fraser is gedenkwaardig.

Jeroen Krabbé komt minder vaak in beeld dan Fraser en Rossellini, ondanks dat speelt acteur geen makkelijke rol. Meneer Kalman lijkt in eerste instantie oppervlakkig, toch leer je later dat er meer schuilt achter zijn koele voorkomen. Een andere grote mannelijke hoofdrol is weggelegd voor Maximilian Schell (‘A Bridge Too Far’) die Chaja’s vader sympathiek weet neer te zetten. Naast Krabbé bevat ‘Left Luggage’ nog twee andere bekende Nederlanders; zo zie je Antonie Kamerling opduiken als Chaja’s vriend Peter en de overleden Lex Goudsmit (Sesamstraat) vertolkt meneer Goldman.

De sfeer van ‘Left Luggage’ is sober en ingetogen, wat past bij het moeilijke onderwerp. ‘Left Luggage’ laat in feite de naweeën zien van de Tweede Wereldoorlog. Je ziet bijvoorbeeld wat voor impact deze gebeurtenis nog steeds heeft op Chaja’s ouders en op het leven van de familie Kalman. ‘Left Luggage’ is een mooi regiedebuut van Krabbé, die het boek van Carl Friedman koos omdat het hem herinnerde aan zijn eigen Joodse achtergrond. De film verloopt traag, maar Krabbé heeft het juiste tempo gekozen. ‘Left Luggage’ leent zich er namelijk niet voor om even vlug te vertellen. Daarvoor is de emotionele lading te hoog. ‘Left Luggage’ is een prachtige, gevoelige film van Nederlandse bodem die je zeker niet onberoerd laat.

Ans Wijngaarden