Lions for Lambs (2007)

Regie: Robert Redford | 92 minuten | drama | Acteurs: Tom Cruise, Meryl Streep, Robert Redford, Michael Peña, Peter Berg, Tracy Dali, Derek Luke, Louise Linton, Jennifer Sommerfield, Andrew Garfield, Muna Otaru, John Brently Reynolds, Rustee Rutherford, Babar Peerzada

Smaakvol. Robert Redford’s films zijn als zorgvuldig uitgezocht fruit, waar de tijd voor is genomen ze met zorg en liefde, per seizoen te kweken, te plukken en voorzichtig in een mandje te bewaren. Titels als ‘Ordinary People’ (1980), ‘The Milagro Beanfield War’ (1988) en zijn bekendste: ‘The Horse Whisperer’ uit 1998. Allemaal films waarmee Redford ons iets wil laten zien en voelen over mensen en ideeën, over het leven zelf, dichtbij, warm.

‘Lions for Lambs’ komt ook dichtbij. Te dichtbij voor sommige Amerikanen, in hun thuisland staat men er niet zo voor in de rij. Want ondanks de milde, warme toon, die al zijn werk kenmerkt, neemt Redford hier geen blad voor de mond. Zijn grootste kritiek gaat uit naar de ‘hoge heren’ (lambs), die jonge, talentvolle Amerikanen (lions) voor hun karretje spannen met de verkeerde motieven, zoals geld en oorlog. In drie nauw verbonden lijnen, de gesprekken tussen de professor en zijn getalenteerde, maar verveelde student, de succesvolle senator met de succesvolle journalist en twee ambitieuze soldaten in het veld, wordt het Amerikaanse volk en haar leiders een spiegel voorgehouden.

Maar Redford’s film is ook een dappere poging vragen te stellen waar geen of moeilijk antwoorden op te vinden zijn. Persoonlijke vragen, zoals: wat doe ik hier, gaat het wel goed, heb ik de juiste keuzes gemaakt en maak ik ze nu en hoe doe ik dat? Redford stelt dat de antwoorden pas komen als je wat onderneemt. Hij pleit voor een mening, een standpunt en handelingen die voortvloeien uit dat standpunt. In wezen stelt hij dat de uitkomst niet eens zo veel uitmaakt, als je er maar eerlijk over nagedacht hebt en iets doet. “De maatschappij, dat ben jij!”

In ‘Lions for Lambs’ krijgt iedereen de kans zijn eigen keuzes te maken. En niets is zwart-wit. De senator bijvoorbeeld (Tom Cruise), wordt niet neergezet als slecht. Hij is het gezicht van een systeem en handelt als persoon niet persé vanuit kwaadaardige, of domme motieven. Natuurlijk heeft hij kiezers nodig, maar dat hoort erbij. Amerika verlangt van hem dat hij van die stijve donkerblauwe pakken draagt en rijk is. Zijn ambitie wordt gewaardeerd, hij is toch succesvol? Het is dan ook vooral nodig te kijken naar wat ‘succesvol’ nu eigenlijk precies betekent, in het algemeen en in Amerika in het bijzonder.

Het script van Matthew Michael Carnahan loopt lekker door, de drie lijnen en de actiescènes van de soldaten zijn prettig door elkaar gemonteerd, waarbij het verhaal gevarieerd is en toch een duidelijk geheel blijft. Iedereen is goedgebekt, wat als je het sec bekijkt een beetje onnatuurlijk is, maar de acteurs weten er goed raad mee en houden het geloofwaardig. Met een speciale vermelding voor nieuwkomer Andrew Garfield (de student), die overtuigend schakelt tussen zelfverzekerd en jong en onwetend, zoals Amerika zelf. Van hem zullen we meer gaan horen en zien!

‘Lions for Lambs’ is een wake-up call, met ontbijt op bed. Je mag er best van genieten en toch moet je erna opstaan. En waarom ook niet, het leven is een uitdaging en verveling, onzekerheid en pijn zullen pas verdwijnen als je het ondergaat, aldus Robert Redford.

Arjen Dijkstra