Lone Star (1996)

Regie: John Sayles | 135 minuten | drama, romantiek | Acteurs: Stephen Mendillo, Stephen J. Lang, Chris Cooper, Elizabeth Peña, Oni Faida Lampley, Eleese Lester, Joe Stevens, Gonzalo Castillo, Richard Coca, Clifton James, Tony Frank, Miriam Colon, Kris Kristofferson, Jeff Monahan, Matthew McConaughey, Joe Morton, LaTanya Richardson Jackson, Eddie Robinson, Ron Canada, Chandra Wilson, Damon Guy, Dee Macaluso, Luis Cobo, Marco Perella, Don Phillips Jr., Mary Jane R. Hernandez, Jesse Borrego, Carina Martinez, Tony Plana, Richard Andrew Jones, Beatrice Winde, Gabriel Casseus, Randy Stripling, Richard Reyes, Olga Luna, Juan Vega III, Lizzie Curry Martinez, Leo Burmester, Carmen De Lavallade, Vanessa Martinez, Tay Strathairn, Sam Vlahos, Maricela Gonzalez, Tony Amendola, Gilbert R. Cuellar Jr., James Borrego, Gordon Tootoosis, Lisa Suarez, Jesus Ramirez, Frances McDormand, John Griesemer, Eduardo Martínez, Azalea Mendez

“When you live somewhere, you ought to learn something about it.” Sommige films vertellen niet alleen een verhaal, maar graven diep in de lagen van de samenleving waarin dat verhaal geworteld is. ‘Lone Star’ is zo’n film — een bedachtzame verkenning van Zuid-Texas, waar verschillende culturen samenleven en het verleden zich ongevraagd in het heden nestelt.

In de fictieve Texaanse grensstad Frontera wordt een menselijke schedel opgegraven in de woestijn. Sheriff Sam Deeds (Chris Cooper) gaat op onderzoek uit, en wanneer het blijkt te gaan om de overblijfselen van voormalig sheriff Charlie Wade (Kris Kristofferson), ontvouwt zich een intergenerationeel mysterie, waarbij duistere geheimen uit het verleden langzaam naar boven komen.

Onder de oppervlakte verkent regisseur en scenarist John Sayles een scala aan thema’s: hoe geschiedenis wordt geschreven en doorgegeven, de verstrengeling van identiteit en erfgoed in een multiculturele gemeenschap, en hoe de keuzes van ouders als een schaduw over volgende generaties kunnen hangen. Maar bovenal vormt de manier waarop het verleden het heden beïnvloedt de rode draad van het verhaal.

Dit komt niet alleen tot uiting in de plot, maar ook in de manier waarop flashbacks en hedendaagse scènes in elkaar overvloeien. Langzaam bewegende camerapanorama’s laten zonder geknip het heden en verleden in elkaar overgaan. Deze stilistische keuze had gemakkelijk als gimmick kunnen aanvoelen, maar door de verfijnde uitvoering en thematische relevantie is het juist een van de meest gedenkwaardige elementen van de film.

Het scenario, genomineerd voor de Oscar voor beste originele script, is een meesterwerk op zowel macro- als microniveau. Een mozaïek van verhaallijnen die stukje bij beetje een groter geheel onthullen. De dialogen zijn scherp, vol quotables, en geladen met subtekst. Elk personage — en dat zijn er heel wat — voelt authentiek en gelaagd aan. Sommige scènes en verhaallijnen lijken de plot nauwelijks vooruit te stuwen, maar het zijn juist dit soort momenten die de thematiek verdiepen en de gemeenschap van Frontera een gezicht geven.

Chris Cooper speelt de rol van Sam met een stille vastberadenheid en een onderhuidse kwetsbaarheid. Zijn personage leeft in de schaduw van zijn inmiddels overleden vader, Buddy Deeds (Matthew McConaughey), die in het collectieve geheugen van Frontera voortleeft als een bijna mythisch figuur. Een erfenis die zwaar op hem drukt — iets wat Cooper op ingetogen wijze weet over te brengen met niets meer dan zijn houding en blik. Aan de andere kant van het spectrum maakt Kris Kristofferson een angstaanjagende indruk als de gewelddadige en corrupte oud-sheriff Charlie Wade, die als een kwade geest door het verhaal zweeft.

Het slot is gewaagd en zal waarschijnlijk niet bij iedereen in de smaak vallen. Sayles weigert een gemakkelijke afronding of geruststellende moraal te bieden, en lijkt meer geïnteresseerd in het oproepen van vragen dan in het geven van antwoorden. Zo laat hij de kijker achter met de vraag die aan de kern van het verhaal staat: in hoeverre moet het verleden een leidraad zijn voor de toekomst?

Julian Meijer

Waardering: 4.5

Bioscooprelease: 26 juni 1997