Mama, mag ik naar huis toe? (2025)

Regie: Eline van der Kaa, Jesse van Venrooij | 75 minuten | documentaire

In ‘Mama, mag ik naar huis toe?’, een documentaire van Eline van der Kaa en Jesse van Venrooij, vertellen zes moeders op openhartige en ontroerende wijze hoe het proces van de uithuisplaatsing van hun kind of kinderen is verlopen, hoe de band met de pleegouders en hun kind nu is en hoe ze daar gekomen zijn. Diana, Aleksandra, Noraly, Yvonne, Monique en Coby: zes heel verschillende vrouwen, in uiteenlopende levensfasen. Maar ze hebben één gemene deler: op een moment in hun leven is er besloten dat ze niet (meer) geschikt zijn om voor hun kind of kinderen te zorgen en werd het kind uit huis geplaatst.

Zo’n ingrijpende gebeurtenis is op zich al traumatisch genoeg, dus het is mooi en bijzonder om hun verhalen te horen. Ontzettend dapper ook om voor de camera zo’n gebeurtenis uit de doeken te doen. Niet elke moeder weidt uit over de directe aanleiding van de uithuisplaatsing, maar dat hoeft ook niet. Er zijn situaties van geweldpleging, verslaving, dakloosheid en psychoses. Het schaamtegevoel is groot, het schuldgevoel zo mogelijk nog groter. “Ik had nooit kinderen op de wereld mogen zetten,” vertelt er één. “Je bent het niet waard om moeder te zijn,” zegt een ander.

De camera registreert hun verhalen, er worden geen verdiepende vragen gesteld (die je als kijker soms wel zou willen stellen omdat je door de camerapositie af en toe als gesprekspartner waant). Maar dat is niet erg, want stukje bij beetje worden de levensgeschiedenissen van moeders en kinderen duidelijk(er).

Drie van de moeders, Noraly, Aleksandra en Diana, krijgen extra aandacht. We zien hen ook in scènes buiten de praattafel om. Zo zien we Noraly samen met haar zoon en het pleeggezin; op een bankje in een park bespreekt de pleegmoeder met ‘Mama Noraly’ dat ze er echt over denken haar zoon binnenkort een mobiele telefoon te geven. Het maakt duidelijk dat Noraly ook inspraak heeft over de opvoeding van haar zoon.

Aleksandra komt inmiddels zo vaak op bezoek bij de pleegvaders van haar dochter Romy dat één van de vaders aangeeft dat ie soms het idee heeft dat ze er ook woont. Romy logeert ook vaak bij haar moeder. “Ik haal alles eruit wat erin zit,” zegt Aleksandra hierover.

Diana’s situatie is weer heel anders. Ze heeft zes kinderen, uit drie relaties, de oudste is inmiddels 31, de jongste, Renesmee, is 11, en zij woont in het begin van ‘Mama, mag ik naar huis toe?’ nog volledig bij Diana. Al Diana’s kinderen zijn ooit uit huis geplaatst. Ze geeft aan dat ze doodsbang is dat dat weer gaat gebeuren. Toch kiest ze later in de docu zelf voor deeltijdpleegzorg, en gelukkig vindt ze samen met allerlei instanties een pleeggezin dat voor haar en haar dochter de perfecte oplossing blijkt.

Die gezamenlijke relatie is erg belangrijk. Het is niet alleen in het belang van het kind dat de band tussen pleegouders en moeders (en vaders, maar die blijven in deze documentaire buiten beeld) goed is. Het draagt ook bij aan de verwerking van de ervaring voor de moeders, zo blijkt uit de film. Parafrase: “Het moment dat mijn zoon zich pijn deed op het speelpleintje en mij voorbij liep om getroost te worden door zijn pleegmoeder, was een steek in mijn hart. Maar het voelde tegelijkertijd ook goed. Dat was het moment dat ik besloot dat ik hem niet weer terug zou nemen. Dat wilde ik hem niet aandoen.”

‘Mama, mag ik naar huis toe?’ laat een onderbelichte kant zien van de jeugd- en pleegzorg. De film toont dat deze moeders wellicht ooit verkeerde keuzes hebben gemaakt, maar dat zij nog steeds een mooie rol kunnen spelen in het leven van hun kind. Een ontroerende eye opener.

Monica Meijer

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 4 november 2025