Nirvanna the Band the Show the Movie (2025)

Regie: Matt Johnson | minuten | komedie | Acteurs: Matt Johnson, Jay McCarrol, Ben Petrie, Ethan Eng, Luke Lalonde, Anthony Fantano, Michael Scott

Al meerdere malen heeft regisseur Robert Zemeckis aangegeven dat hij absoluut geen vierde film wil maken als toevoeging op de ‘Back to the Future’-trilogie. Hoewel Universal Pictures al vaker een poging heeft gedaan om nieuw leven in de franchise te blazen, houdt Zemeckis zijn poot stijf. Hij en Bob Gale bezitten immers de rechten.

Natuurlijk hebben de films een enorme invloed gehad op de popcultuur. Ze zijn nog altijd waanzinnig populair en fans zouden een gat in de lucht springen, mocht het er ooit van komen. Maar wat als de veelzijdige Matt Johnson ten tonele verschijnt met het perfecte surrogaat?

‘Nirvanna the Band the Show the Movie’ komt voort uit de komische web- en tv-serie die Matt Johnson met zijn beste vriend Jay McCarroll maakte. In deze serie proberen ze als muziekduo een optreden te krijgen in The Rivoli, een muziektent in Toronto. Hiervoor voeren ze een reeks gekke publiciteitsstunts uit om de aandacht van het volk te vangen. Dit is tevens het uitgangspunt voor deze absurdistische film. Ware het niet dat ze door een van Matts knotsgekke ideeën terug in 2008 belanden.

Tijdreisfilms zijn al zo oud als de weg naar Rome (okay, de jaren twintig van de 20ste eeuw dan), dus het is een hele kunst om een creatieve, originele draai aan het onderwerp te geven. In ‘Nirvanna the Band the Show the Movie’ wordt aanvankelijk een loopje genomen met tijdreizen. Totdat de methodes uit ‘Back to the Future’ helemaal niet zo futuristisch blijken te zijn. De moddervette knipogen – inclusief een slimme grap over copyrights – naar de iconische filmreeks die in de jaren 80 het levenslicht zag, zijn een schot in de roos. Het is deels een parodie, maar vooral een ode aan het vermaarde werk van Robert Zemeckis.

Johnson en McCarroll brengen daarbij genoeg ideeën naar de tafel. We volgen twee personages die wezenlijk van elkaar verschillen. Matt is de eeuwige optimist die voortdurend zijn zin doordramt en energie voor tien heeft. Jay cijfert zich weg en schikt zich naar Matts plannen. De dromer en de doener zij aan zij. Maar wanneer er iets aan Jay begint te knagen, lijkt de vriendschap uiteen te spatten; zeker na een onhandige samenloop van omstandigheden.

In de diepere contreien van de film onderzoeken we vooral de dynamiek van die vriendschap. Hoe kijken de twee partners in crime naar elkaar en naar zichzelf? Door slim gemonteerde flashbacks zien we steeds meer van hun gedachten naar boven drijven. Het is geen komedie waarin personages eendimensionaal blijven. Natuurlijk zien we genoeg bizarre situaties, maar het is geen recht voor je raap-komedie; de grappen zijn ondergeschikt aan thema’s als vriendschap en de weg naar beroemdheid.

Het is weliswaar een indie-film die vaak koddig is met zijn verborgen camera-stijltje, maar er is ook een zekere grandeur van een grote blockbuster voelbaar. Dat komt deels door de Alan Silvestri-achtige score, maar minstens zo zeer door de merkbare aanwezigheid van Toronto. Die Canadese stad geeft ‘Nirvanna the Band the Show the Movie’ net dat beetje glans mee dat nodig is. De pracht van de stad krijgt echter wat tegengas door het smoezelige appartement waarin het tweetal woont.

De vele grappen, grollen en referenties – een scène waarin ze in 2008 een bioscoopzaal betreden waar ‘The Hangover’ draait, is een geniale vondst – bewijzen hoezeer Matt Johnson zijn vak verstaat. Zijn laatste worp was ‘BlackBerry’ uit 2023. Daarmee liet hij al zien hoe bekwaam hij een film kan maken. Toch merk je aan alles dat dit voornamelijk een passieproject is waar ontzettend veel liefde in zit. Zij het wat vroeg in zijn carrière en op een ietwat andere manier, dit is wat ‘Roma’ is voor Alfonso Cuarón en ‘The Fabelmans’ voor Steven Spielberg. Het is een liefdesbrief aan cinema, aan Toronto, aan zichzelf en aan zijn beste vriend Jay McCarroll die natuurlijk eveneens een onmisbare rol speelde in het creatieve proces.

Soms komt er zo’n film voorbij die gonst van eigenzinnigheid. Deze mockumentary is verfrissend en ondanks de vele referenties is het conceptueel gezien volstrekt authentiek. Zoals bij ‘Everything Everywhere All At Once’ in 2022 ook iedereen een krankzinnige doch briljant uitgevoerde film zag, daar zal dat bij ‘Nirvanna the Band the Show the Movie’ niet anders zijn. Het is een schoolvoorbeeld van hoe filmmaken nog steeds opnieuw wordt uitgevonden. De chaotische harmonie maakt dit een van de vermakelijkste films van het decennium.

Sjoerd Crins

Waardering: 4.5

Speciale vertoning: Imagine Fantastic Film Festival 2025