Nynke (2001)

Regie: Pieter Verhoeff | 110 minuten | drama | Acteurs: Monic Hendrickx, Jeroen Willems, Peter Tuinman, Rients Gratama, Carine Crutzen, Joke Tjalsma, Porgy Franssen, Marijke Veugelers, Gonny Gaakeer, Astrid Reitsema, Coby Faber, Aus Greidanus Jr., Freark Smink, Hiske van der Linden, Onnojens van der Werf, Maarten Wansink    

In ‘Nynke’ draait het om de liefde, zoals de subtitel ‘een liefdesgeschiedenis’ ook aangeeft. Hoewel er over het leven van Nynke van Hichtum, pseudoniem voor Sjoukje Bokma de Boer, veel meer valt te vertellen, wordt deze film gebracht vanuit het perspectief van de liefde. De klassieke liefdescirkel wordt dan ook getoond in de chronologische volgorde van verliefd, verloofd, getrouwd, en, in dit geval ook gescheiden. Maar de film is veel meer dan alleen een romantisch tafereeltje. De regisseur laat de geschiedenis van begin deze eeuw zien en de gevolgen en beperkingen van deze tijd voor een ieder. De liefde is de rode draad, maar daarnaast behandelt ‘Nynke’ veel boeiende thema’s.

Het verhaal speelt zich af begin 1900. Deze tijdsperiode wordt prachtig in beeld gebracht met kostuums, landschappen en begeleidende muziek. Aan details is veel aandacht gegeven en het feit dat een gedeelte in het Fries is, maakt het geheel nog authentieker. De rol van Nynke wordt gespeeld door Monic Hendrickx, die hiermee een grootse prestatie neerzet. Nynke leeft, voelt, strijdt en de kijker is volop getuige van haar persoonlijke ontwikkeling. Monic Hendrickx weet de verschillende gevoelens en karaktertrekken van Nynke – dromerig, ambitieus, minderwaardigheid, schuld, kracht, kwetsbaarheid en levenslust – moeiteloos te integreren in één persoon, zonder dat ze ook maar ergens haar overtuigingskracht verliest.

Nynke wordt verliefd op Pieter Jelles Troelstra, in een tijd dat de wereld door mannen wordt geregeerd. Als Pieter Jelles bevlogen raakt door het Socialisme, rest voor de ambitieuze Nynke slechts de moederrol. Een rol waar ze zich met liefde voor haar kinderen in schikt, maar ook een rol waarbij ze vervreemdt van zichzelf. En de in beslag genomen Pieter Jelles lijkt ook steeds verder afstand van haar te nemen. Om achter haar grote liefde te staan en het huwelijk in stand te houden, kiest Nynke voor deze afhankelijke, ongelijkwaardige positie, maar vrede heeft ze er niet mee. En zo raakt Nynke in een isolement.

De film toont het standpunt van vrouwen in deze tijd, zonder feministisch te zijn. Met fraaie shots vanuit haar ouderlijk huis, bekijkt Nynke de wereld. Een besneeuwde koude oppervlakte, waar ze slechts naar kan kijken, zonder deel te nemen. ‘Nynke’ bewijst dat er in Nederland prachtige films worden gemaakt. Deze platina-film heeft maar liefst vier nominaties voor een Gouden Kalf gekregen en en won er twee, namelijk die voor Beste Film en Beste Vrouwelijke hoofdrol. ‘Nynke’ is een prachtig meeslepend en aangrijpend drama. Een Nederlands meesterwerk.

Sharon Vonk