Pale Rider (1985)

Regie: Clint Eastwood | 115 minuten | drama, western | Acteurs: Clint Eastwood, Michael Moriarty, Carrie Snodgress, Chris Penn, Richard Dysart, Sydney Penny, Richard Kiel, Doug McGrath, John Russell, Charles Hallahan, Marvin J. McIntyre, Fran Rya, Richard Hamilton, Graham Paul, Chuck Lafont, Jeffrey Weissman, Allen Keller, Randy Oglesby

Wat is filmgeschiedenis toch iets moois. Het is zo leuk en interessant om trends door de jaren heen te ontdekken, of liever, te herkennen (want de kans dat je de eerste bent die iets ontdekt, is klein). Je kunt het zo groots of zo klein maken als je zelf wil. Neem nu alleen al filmgenres. Er zijn decennia dat bepaalde genres enorm populair zijn – of in ieder geval geliefder – maar er zijn ook momenten in de filmgeschiedenis dat uitgebrachte films in een bepaald genre op de spreekwoordelijke vingers van één hand te tellen zijn. De western kende haar glorietijd in de jaren 50 van de 20ste eeuw (‘High Noon’, 1952; ‘The Searchers’, 1956), gevolgd door de fantastische jaren 60, die ook vele klassiekers, met name de spaghettiwesterns, voortbrachten. In de jaren 70 en 80 bloedde het genre zowat dood, maar Clint Eastwood hield vol en met succes (‘High Plains Drifter’, 1973 en ’The Outlaw Josey Wales’, 1976). Ook in de jaren 80 durfde hij het onbeminde genre weer tot leven te roepen door zijn ‘Pale Rider’, waarin hij, net als in de hiervoor genoemde voorbeelden zowel regie als hoofdrol op zich neemt.

De titulaire Pale Rider wordt gespeeld door Eastwood zelf, maar het duurt nog even voor hij zijn opwachting maakt. Eerst maken we kennis met de bewoners van een kleine nederzetting op het moment dat ze belaagd worden door schietgrage mannen die te paard het dorpje bezoeken en vernielen. Tijdens deze onverwachte aanval vallen er nog net geen menselijke slachtoffers onder de goudzoekers, maar wel wordt een geliefde hond van tienermeisje Megan Wheeler (Sydney Penny) gedood. Wanneer goudzoeker Hull Barret (Michael Moriarty) het naastgelegen dorp bezoekt om de voorraden aan te vullen, wordt hij door ditzelfde groepje mannen, die werken voor Coy LaHood (Richard Dysart), mishandeld. LaHood blijkt zijn zinnen gezet te hebben op de exploiteerbare grond van de goudzoekers. En dan schiet de mysterieuze Pale Rider Hul te hulp. Als dank neemt Hul hem mee naar zijn huis, waar hij samenwoont met Megan en haar alleenstaande moeder Sarah (Carrie Snodgress), met wie Hull ooit hoopt te trouwen. Al snel blijkt dat deze Pale Rider, of Preacher, zoals hij ook wel genoemd wordt, vanwege zijn priesterkraag, misschien wel het door God gezonden antwoord is op Megans smeekbede om hulp nadat haar hondje is gedood.

Er hangt een zweem van mystiek om het personage en door de jaren heen zijn er talloze theorieën bedacht. Is Clints karakter een geest, een engel, is het de gereïncarneerde Josey Wales? Is hij de uit de dood herrezen aartsvijand van de door LaHood ingehuurde Stockburn (John Russell in Lee-Van-Cleef-modus). Als je antwoorden zoekt, zul je die door het kijken van ‘Pale Rider’ niet vinden.

Dat is beslist geen nadeel. Het verhaal heeft, wellicht juist door dat mysterieuze, genoeg om geboeid te blijven, het acteerwerk is over de gehele linie sterk en de prachtige besneeuwde bergtoppen vormen – hoe cliché dat ook klinkt – een personage op zich.

‘Pale Rider’ is geen vernieuwende film, sterker nog, het lijkt eerder een hommage aan een westernklassieker als ‘Shane’ (1953, George Stevens) (het verhaal vertoont veel opvallende overeenkomsten). Maar door bepaalde elementen – de driehoeksrelatie tussen Sarah, Hul en Preacher bijvoorbeeld, en de begrijpelijke fascinatie van Megan voor de geheimzinnige, aantrekkelijke nieuwkomer (wat gelukkig stijlvol opgelost wordt in de film), is deze Clint Eastwood-film toch meer dan het (her)kijken waard.

Monica Meijer

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 19 september 1985
4K UHD-release: 17 september 2025 (Eastwood Westerns met ‘Unforgiven’ en ‘The Outlaw Josey Wales’).