Race to Glory – Audi vs Lancia (2024)
Regie: Stefano Mordini | 109 minuten | biografie, drama, sport, thriller | Acteurs: Riccardo Scamarcio, Volker Bruch, Katie Clarkson-Hill, Esther Garrel, Giorgio Montanini, Gianmaria Martini, Haley Bennett, Daniel Brühl, Lapo Elkann, Gabriele Portoghese, Enrico Oldrati, Simone Goldoni
Hoewel de titel van Stefano Mordini’s film over de concurrentiestrijd in de rallywereld tussen Audi en Lancia doet denken aan James Mangolds ‘Ford v Ferrari’ uit 2019, vertoont de prent verder helaas weinig overeenkomsten met deze meeslepende autofilm. ‘Race for Glory: Audi vs Lancia’ heeft alle ingrediënten voor een pakkende film vol drama, spanning, humor en spektakel, maar de makers weten deze potentie verrassend weinig te benutten. De film toont enkele interessante historische feiten en, vooruit, ook wel een handjevol boeiende racescènes maar over het algemeen kabbelt de film maar een beetje voort. Wat ongeveer het tegenovergestelde is van wat je met een film als deze zou willen bereiken.
‘Race for Glory: Audi vs Lancia’ is mede geschreven en geproduceerd door hoofdrolspeler Riccardo Scamarcio, die de aandacht redelijk goed vast weet te houden als Cesare Fiorio, baas van het rallyteam van Lancia. Wat hem drijft wordt in ieder geval goed duidelijk: hij wil boven alles winnen, wat er ook voor nodig is. Dat wordt verschillende keren herhaald, hetzij in een door de film heen lopend interview met een journaliste, hetzij in persoonlijke gesprekken met voedingsdeskundige Jane McCoy (Katie Clarkson-Hill). Ondanks deze kennisgevingen voel je alleen niet echt die drive, die passie van de excentrieke racebaas. Je snapt wel zijn behoefte om Roland Gumpert (Daniel Brühl) af te troeven, de teambaas van aartsrivaal Audi, die hem jaar in jaar uit de baas is en geen moment voorbij laat gaan om dit er bij hem in te wrijven. Maar afgezien van de laatste race (in de film) zie je hem niet echt vol overgave en emotie de strijd aangaan. Meestal bekijkt hij alles en iedereen met een redelijk onverschillige en coole blik.
Winnen is ook simpelweg noodzaak voor het Lancia-team omdat succes bij het rally-rijden een positieve invloed heeft op de algehele autoverkoop (van consumentenmodellen). De druk vanuit Lancia zelf wordt door dus behoorlijk opgevoerd. Het is nu of nooit. Daarbij is het vooruitzicht niet goed, aangezien Audi (met meer budget) een technisch superieure auto heeft ontwikkeld. Het verschil wordt vooral gemaakt door de vierwielaandrijving (tegenover de tweewielaandrijving van de Lancia’s), waarmee er veel meer grip is, zeker als je niet op een vlakke en vaste ondergrond rijdt; wat in de rallysport eerder regel dan uitzondering is.
Het is daarom in de basis een ongelijke strijd – een David vs Goliath-verhaal – maar Cesare weet met wat slimme trucjes enkele belangrijke overwinningen te boeken. Deze vondsten zijn interessant en amusant, maar hier had nog veel meer drama, spanning en humor uitgehaald kunnen worden. De manier waarop Cesare de officials die de productieauto’s komen tellen om de tuin leidt – dit moeten er minstens 200 zijn, terwijl Lancia er net iets meer dan de helft heeft – is goed bedacht (valsspelen, eigenlijk, maar dat negeren we maar even) en best leuk geacteerd, maar dat is het dan ook wel.
Het ‘foefje’ dat Fiorio in Monte Carlo uithaalt, is ook erg slim, maar had veel meer vuurwerk op kunnen leveren, met meer en langere racescènes en meer emoties en reacties van beide teams, de aanwezige pers en toeschouwers.
In de laatste akte van de film wordt er nog gepoogd extra drama of spanning te injecteren middels een ernstig ongeluk maar zelfs dit incident – ook al zorgt het voor wat meer betrokkenheid – lijkt weinig inhoudelijke impact te hebben op de hoofdrolspelers of het verhaalverloop. Er komt niet enorm veel bezinning en er worden niet ineens drastisch andere keuzes gemaakt. De makers hadden beter meer werk kunnen maken van de gevoelens, drive, ontwikkelingen en in algemene zin de persoonlijkheden van de coureurs en andere team/crewleden, van zowel Lancia als Audi.
Ook jammer is dat je als leek nooit echt een goed gevoel krijgt van de essentie van de rallysport. Of gewoon maar de basics: hoe lang duurt een rally, wat zijn de regels, hoeveel coureurs doen er mee, hoeveel races zijn er in een seizoen, hoeveel teams doen er mee. Wat is het meest uitdagende aspect van rallyrijden. Dat soort dingen.
Ja, er zitten heus wel aardige racescènes in, die je effectief in de schoenen van de coureurs plaatsen en de sfeer van rallyrijden laten proeven. Het is tof om de schakelgeluiden te horen en alleen al het geluid dat de auto makt als het over zand en gravel rijdt, geeft het iets unieks. Net als de overhead shots van de bergen en bossen en de auto’s die je dan – bij een iets open plek tussen het bladerdek – tussen de bomen door ziet slingeren.
Maar zelfs dán vallen dingen op die ontbreken. Zoals de ‘echte’ POV-shots van rallyrijders die een scherpe bocht nemen of over een heuvel ‘vliegen’ (vaak zie je alleen het wegdek links of rechts wegdraaien om de illusie van snelheid of gevaar te creëren). Of de instructies aan de coureur: ’50 links; in 25 rechts’: heeft dat met de hoek van de bocht te maken? Of de afstand tot de volgende bocht? Iets anders?
Gelukkig weet de allerlaatste race van de film (en het rallyseizoen) nog wel wat opwinding te genereren; ook bij Fiorio zelf, die nu eindelijk zijn tanden laat zien – misschien scheelt het ook dat hij nu lekker in zijn moedertaal los kan gaan tegen zijn personeel, wat hij geloofwaardig en vol overtuiging doet.
Uiteindelijk is het een project van gemiste kansen. Op vrijwel ieder vlak scoort de film gemiddeld of ondermaats. Er is nauwelijks enig overtuigend drama of enige spanning, hiervoor is er te weinig dramatische of inhoudelijke opbouw. En de racescènes, waar de film in potentie een hoop goed zou moeten maken, laten te veel te wensen over. Ook als historisch document is ‘Race tor Glory’ niet bruikbaar genoeg, gezien de vrijheden die genomen zijn met personages en gebeurtenissen. Het is een beetje pijnlijk om te zeggen, maar ‘The Grand Tour’-aflevering die over ditzelfde onderwerp gaat, is vele malen opwindender, dramatischer, grappiger én accurater dan deze film. Een echte aanrader. ‘Race for Glory’ is dat helaas niet.
Bart Rietvink
Waardering: 2.5
DVD- en blu-ray-release: 18 juni 2025