Romance & Cigarettes (2005)

Regie: John Turturro | 115 minuten | komedie, romantiek, musical | Acteurs:  James Gandolfini, Kate Winslet, Susan Sarandon, Steve Buscemi, Kumar Pallana, Christopher Walken, Mandy Moore, Aida Turturro, Mary-Louise Parker, Eddie Izzard, Elaine Stritch, Adam LeFevre, David Thornton, Barbara Sukowa, P.J. Brown, Cady Huffman, Tonya Pinkins, June Stein, Brian Ach, Bobby Cannavale, Craig Castaldo, Michael Devine, Ivan Fatovic, Robert Feeley, Tony Goldwyn, Daria Hardeman, Wendy Johnson, Laurent Lambert, Elizabeth H. Parkinson, Amy Sedaris, John Selya, Valerie Striar, Amedeo Turturro, Diego Turturro, John Turturro, Ryan Webb    

De tagline van ‘Romance & Cigarettes’ is simpel maar veelbelovend: ‘A Savage Musical’. Nu zijn er vele verschillende soorten muziekfilms die ‘musical’ genoemd kunnen worden, maar regisseur John Turturro (die als acteur een aantal meer en een aantal betere films op zijn naam heeft staan dan als regisseur) pakt het in ‘Romance & Cigarettes’ wel erg onconventioneel aan. Hij maakt gebruik van bestaande liedjes uit de popmuziek, van uitbundige meezingers (‘Piece of My Heart’ van Bems en Ragavoy) tot alternatieve tranentrekkers (‘Little Water Song’ van Nick Cave en Bruno Pisek). In een postmodernistisch verantwoorde wanorde uiten de acteurs zich niet zelden via citaten en barsten ze – als het allemaal te emotioneel wordt – uit in het zingen van deze bestaande liedjes. Turturro houdt zich wel aan de binnen het musicalgenre traditionele ensemble zang en dans, dus kun je je verlustigen aan rondspringende politie-agenten en synchroon wiegende zwangere vrouwen.

In het begin wordt er hierbij zelfs geciteerd uit de hitmusical ‘Westside Story’: een groepje mannen klimt tegen een hek op en een groepje vrouwen schudt verleidelijk met de billen. ‘Romance & Cigarettes’ is dus niet zozeer een musical, alswel een hybride tussenvorm waarin musicals geparodieerd worden om om te kunnen gaan met zware en minder zware emoties. Al dat doldrieste spektakel is uiterst komisch. Met name Christopher Walken en Kate Winslet schitteren; hij als Elvis-fanaat die zijn liefdesgeschiedenis vertelt door Tom Jones’ ‘Delilah’ te zingen en zij als onverzadigbare sloerie die bij dikke Nick naar ware liefde zoekt. Het is echter jammer dat zij op een nogal gemakzuchtige manier uit het verhaal verdwijnen, zo lijkt met name Walkens rol voornamelijk bedoeld als een grappig tussendoortje. Van meer acteurs wordt niet genoeg gebruik gemaakt, zo is Steve Buscemi’s rol in het geheel beperkt tot wat vuilbekken. Hilarisch misschien, maar ook duidelijk slechts bedoeld als humoristisch extraatje. Sommige verhaallijnen worden aangesneden om onafgerond achtergelaten te worden, zoals de verhaallijn van Nicks dochter Baby (vertolkt door poppulp-sterretje Mandy Moore), die wil trouwen met haar afgrijselijk foute buurjongen. In de eerste scènes wordt ook duidelijk getoond dat de drie dochters van Nick en Kitty een bandje hebben, maar van dat bandje wordt nauwelijks gebruik gemaakt.

Het grootste probleem in de verhaallijn is echter de plotselinge breuk, als de film zich gaat concentreren op het ‘cigarettes’-gedeelte. De toon verandert, wat verwacht kan worden bij een overgang van seks naar dood, maar helaas wordt dit onderwerp bij lange na niet zo sterk aangepakt als het eerste. Het krijgt minder tijd, minder liedjes en minder parodie, maar ook weer geen compleet eigen stijl. Je gaat je als kijker afvragen hoe lang de film nog duurt (nooit een goed teken) en wat de bedoeling hiervan is (ook zelden een goed teken), waarmee het laatste gedeelte van de film zo’n vreemde eend in de bijt wordt dat het beter achterwege gelaten had kunnen worden.

‘Romance & Cigarettes’ heeft dus zo zijn gebreken, maar de film is tegelijkertijd zo vermakelijk dat hij alsnog aan te raden is. Het is te merken dat de Coen broertjes zich met ‘Romance & Cigarettes’ bemoeid hebben: bizarre situaties, aparte humor en goed getroffen camerastandpunten. Voor het jongere publiek is de film echter minder geschikt, hij barst van de seks en de geilheid. Tegelijkertijd laat de film ook zien hoe vrouwen en ware liefde hierin toch de overhand hebben. Altijd al een catfight in een lingeriewinkel willen zien tussen twee steractrices? Of razend benieuwd naar Walkens vertolking van ‘Delilah’? Ga ‘Romance & Cigarettes’ dan toch maar zien.

Emy Koopman