Rosario (2025)

Regie: Felipe Vargas | 88 minuten | horror | Acteurs: David Dastmalchian, Paul Ben-Victor, José Zúñiga, Emilia Faucher, Emeraude Toubia, Nick Ballard, Indhira Serrano, Diana Lein, Luna Baxter, Guillermo García Alvarado, Constanza Gutierrez, Juan Camilo Salgado, Gamal Dillard, Don Gellver, Isabella Hoyos, Deicy Campos, Daniel Abubakar Asema

De Colombiaanse Felipe Vargas, ‘geboren met een camera in zijn hand’, is gespecialiseerd in horrorfilms. Hij won al eens verschillende prijzen met zijn korte horrorfilm ‘Milk Teeth’ (2020). Die lijn heeft hij voorgezet in tal van andere korte horror- en scifi-films. ‘Rosario’, met een all latino cast, is de meest recente vrucht van zijn hand en zijn eerste grote speelfilm. ‘Rosario’ vertoont vele overeenkomsten met de genoemde korte film. Je kunt toch niet zeggen dat ‘Milk Teeth’ een voorstudie is voor ‘Rosario’, daarvoor zijn de verschillen te groot. Wat wel te zien is is de invloed van een Colombiaanse schrijver als Gabriel García Marquez op het vlak van de magische sfeer en de manier waarop de verhalen worden verteld. Dit is volgens Felipe Vargas ook de sfeer waarin hij is opgegroeid.

‘Rosario’ neemt ons mee naar verschillende periodes uit het leven van de gelijknamige hoofdpersoon. Rosario’s familie is uit Mexico gevlucht en is al vele jaren illegaal in Amerika gevestigd. We vallen binnen tijdens het feest voor haar eerste heilige communie. Het is een traditioneel Latijns-Amerikaans feest met de familie, de grootmoeder, de moeder en de vader van Rosario. Echter, de opmerkzame kijker ziet dan al een paar vreemde situaties die zich zullen ontwikkelen tot het drama van de film.
De familie van Rosario staat model voor vele Latijns-Amerikaanse inwoners van de Verenigde Staten. Ze zijn ontheemd, de slechte economische situatie van hun land ontvlucht, ze zijn kansarm, hebben kleine baantjes en in vele gevallen is hun leven uitzichtsloos. De ouders hebben over het algemeen weinig mee te geven aan hun kinderen, terwijl die kinderen dezelfde dromen hebben als alle andere kinderen in de wereld. De ouders hebben vaak alles ervoor over om hun kinderen een goede opleiding te geven zodat ze kans hebben op een goede toekomst.

De multi-culturele Emeraude Toubia is in 1989 geboren in Canada en met een Mexicaanse moeder en een Libanese vader opgegroeid in Texas. Zij geeft een sterke vertolking van Rosario. Zij komt er tijdens haar eerste heilige communie achter, dat haar vader een pact heeft gesloten met de geest Kobayende. Dit is een centrale figuur in de Palo religie. Palo is ontstaan uit een Afrikaans (Congolees) geloof in geesten, dat tijdens de slaventransporten mee is genomen naar Cuba, waar het gemengd is met tal van Christelijke symbolen en gebruiken. Deze geest wordt getemd door de grootmoeder van Rosario om te voorkomen dat deze bezit neemt van het jonge meisje. Nadat haar ouders scheidden, verliest Rosario haar moeder en haar oma uit het oog. Tot de dag dat ze als succesvolle trader aan de beurs van New York wordt gebeld met het bericht van de dood van haar oma. Als ze bij oma thuis in Brooklyn is aangekomen is ze gedwongen om de nacht met het lichaam van oma door te brengen. Dan blijkt dat haar appartement niet zo uitgestorven is als het lijkt.

Van de gebeurtenissen waarvan we die nacht getuige zijn is het niet zeker dat ze gebeurd zijn. Het is zeker goed denkbaar dat we de nachtmerrie meemaken die Rosario in het appartement voor haar ogen ziet gebeuren. In die nachtmerrie stort Rosario haar hart uit bij haar overleden moeder. Rosario bekent onder andere dat ze de zijde van haar vader heeft gekozen na de scheiding omdat zij dan meer kansen dacht te hebben op een goede toekomst. We maken een flashback mee naar het moment dat de ouders illegaal de grens proberen over te steken onder traumatiserende omstandigheden, en ze ontdekt worden door de Amerikaanse grenspolitie. Er gebeurt nog veel meer in die horrornacht en als haar vader arriveert is de nachtmerrie nog niet afgelopen. Dit zijn allemaal elementen die aan Rosario een groot schuldgevoel hebben bezorgd én waarvan ze mogelijk ook spijt heeft. Met name het feit dat ze haar moeder en haar oma zomaar heeft laten zitten kan een reden voor spijt zijn. Het is waarschijnlijk ook de reden dat oma de Palo Mayombe vloek over haar heeft uitgesproken, uit wraak dat Rosario de kant van haar vader heeft gekozen uit puur eigen belang.

De horrornacht in het afgetrapte appartement van oma staat in het teken van de Palo religie. Daar staat de nganga centraal, een ketel met beenderen van mensen, dieren, planten, herinneringen. Rosario moet haar eigen vloek doorbreken door de nganga te beheersen. Die staat in een afgesloten kamer waartoe Rosario zich na veel moeite toegang weet te verschaffen. Die nacht blijken de doden niet dood te zijn en wordt er kwistig met bloed gespoten, bloed noodzakelijk om de geesten in nganga tot leven te wekken. Als haar vader eindelijk arriveert is de nachtmerrie nog niet afgelopen, en krijgt het verhaal nog een dramatische wending.

‘Rosario’ laat duidelijk zien dat ook hier weer slechte levensomstandigheden, slechte vooruitzichten en armoede trans- of intergenerationeel worden doorgegeven. Rosario wordt door de dood van haar oma teruggeworpen op haar culturele wortels en moet daar op de een of andere manier een antwoord formuleren dat haar in het vervolg van haar leven verder helpt. In de woorden van Vargas zelf: ‘Je kunt wel afstand nemen van je wortels, maar je kunt er niet aan ontkomen’. In die zin leiden de horrorgebeurtenissen die zij die nacht meemaakt in het appartement van haar oma voor haar tot een levensveranderende catharsis, reiniging, die haar op het spoor zet van de rest van haar leven. Maar dan zal blijken dat met de dood van haar door de geest Kobayende bezette vader de overdracht tussen generaties niet eindigt.

‘Rosario’ is een aantrekkelijk vormgegeven bodyhorror speelfilm, waarin uitstekend wordt geacteerd. De film heeft een zekere gelaagdheid die aan actualiteit zeker niet ontbreekt. De vergelijking met de huidige situatie in de VS ligt zeer voor de hand. Ook dat maakt dat ‘Rosario’ niet zomaar een platte horror is, maar wel degelijk een boodschap heeft.

Ton IJlstra

Waardering: 3

Bioscooprelease: 10 juli 2025