Rotterdam Europoort (1966)

Regie: Joris Ivens | 20 minuten | korte film, documentaire

Drie jaar na Ivens’ portret van de Chileense havenstad Valparaiso, besloot de Nederlandse filmmaker zijn camera op eenzelfde manier te richten op onze eigen, nationale trots op havengebied: Rotterdam. Het resultaat is echter een stuk minder meeslepend dan eerdergenoemde film. De luchtopnamen, die tot stand zijn gekomen met medewerking van de Nederlandse luchtmacht, zijn vaak mooi en ook de beelden van de vrachtschepen bijven dikwijls indrukwekkend, maar de film voelt wat richtingloos en gekunsteld aan.

Rotterdam is “de stad langs de Maas waar Europa eindigt. Waar Europa begint,” vertelt de commentaarstem, maar zo groots en belangrijk weet de film de stad niet te maken. De beelden zijn vaak grauw, het commentaar quasi-poëtisch en hierdoor lichtelijk pretentieus, en het is niet altijd duidelijk wat de film nu precies wil communiceren. Er komen verschillende geacteerde scènes in de film voor die alleen maar afleiden en bijdragen aan de tamelijk oubollige sfeer van de film. Maar zodra Ivens zich beperkt tot de haven op zich en niet geforceerd iets wil zeggen over de (diversiteit) van de inwoners, is de film interessant. Wanneer de verlichte schoorstenen ‘s avonds vanuit de lucht worden getoond, of de schepen op imposante wijze het beeld domineren, of een schip en kade vanuit een kunstzinnig perspectief langzaam verlicht worden, eist de film de aandacht op. Jammer dat dit iets te sporadisch gebeurt.

Bart Rietvink