‘Round Midnight (1986)

Regie: Bertrand Tavernier | 133 minuten | drama, muziek | Acteurs: Dexter Gordon, François Cluzet, Gabrielle Haker, Sandra Reaves-Phillips, Lonette McKee, Christine Pascal, Herbie Hancock, Bobby Hutcherson, Pierre Trabaud, Frédérique Meininger, Liliane Rovère, Hart Leroy Bibbs, Ged Marlon, Benoît Régent, Victoria Gabrielle Platt, Arthur French, John Berry, Martin Scorsese

In 1986 komt regisseur Bertrand Tavernier met ‘Round Midnight’, een faux muziekbiografie over de nadagen van de fictieve saxofonist en componist Dale Turner. Jazzmuzikant en componist Dexter Gordon, die Turner niet zozeer acteert als wel belichaamt, stond dichtbij de geestelijke vader van bebop. Hij was namelijk bandgenoot en protegé van pianist en componist Bud Powell op wie het Turner-personage is gebaseerd. Met deze verfijnd weemoedige film eert Tavernier zowel bijzondere muzikanten als hun tijdloze werk.

Als kijker groei je mee met het bedachtzame en relaxte tempo van ‘Round Midnight’. In aandoenlijke details kleurt Tavernier de wereld van Turner en zijn grote fan Francis Borler (François Cluzet), een alleenstaande vader en filmpostermaker, in en neemt de Franse regisseur je mee op een unieke zwerftocht door de herfst, schurend tegen de winter aan, van iemands leven. Voor Turner heeft de roes van de muziek geen gelijke. Hij is dan wel moe van het leven maar nog niet van de muziek die hij erin hoort. Echter de roes van drank is veel makkelijker te fixen. Alsof Francis regisseur Tavernier kanaliseert gaat dit de alleenstaande vader zeer aan het hart en wil hij zijn idool zo lang mogelijk op de been houden.

Zoals Dexter Gordon improviseert op de saxofoon, acteert hij ook. Dit levert af en toe onverstaanbaar gebrabbel op, echter ook pareltjes van uitspraken. Gordon, die ooit jaren lang jazz speelde in Kopenhagen en in die periode peetoom van Metallica’s Lars Ulrich werd, neemt zijn veelkleurig leven geheel mee in de rol van een ietwat verdwaalde Amerikaan in Parijs. Op toepasselijke wijze wordt Gordon geflankeerd door een vroege rol van Cluzet (ja, die van ‘Intouchables’ (Olivier Nakache en Éric Toledano, 2011)). Turner noemt de alleenstaande vader liefkozend ‘Lady Francis’. De ondeugende muzikant heeft tijdens zijn leven al een hoop van die lady’s, die in duivel of beschermengel vorm kunnen komen, gehad.

Dat een alleenstaande vader zich ontfermt over een uitgerangeerde jazzmuzikant voldoet in zekere zin aan een romantisch beeld van de worstelende kunstenaar. Daarin draaft Tavernier echter niet door. Sowieso staat dat de mooie en open jazzsoundtrack van Herbie Hancock, die tevens een bijrol als bandleider met verve invult, niet toe. Zodoende, is evenals bij ‘Kansas City’ (Robert Altman, 1996) de soundtrack van Hancock diep verweven met ‘Round Midnight’, van de cast tot aan de liveoptredens. En hoewel Dale en Francis een hechte vriendschap ontwikkelen, gebruiken ze elkaar ook een beetje. De een wil graag zijn roes terug, de ander wil het liefst aan de wieg staan van zijn favoriete muziek. Maar uiteindelijk volgt ieder zijn eigen melodie en waar voor velen de rivier voortkabbelt, kolkt het voor sommigen bijna onophoudelijk.

Roy van Landschoot

Waardering: 4

Bioscooprelease: 22 januari 1987