Rules of Engagement (2000)

Regie: William Friedkin | 128 minuten | actie, thriller | Acteurs: Samuel L. Jackson, Tommy Lee Jones, Anne Archer, Guy Pearce, Ben Kingsley, Bruce Greenwood, Blair Underwood, Philip Baker Hall, Dale Dye, Amidou, Mark Feuerstein, Richard McGonagle, Baoan Coleman, Nicky Katt, Ryan Hurst, Gordon Clapp, Hayden Tank, Ahmed Abounouom, William Gibson

Rules of Engagement zijn de gevechtsregels waar militairen zich aan moeten houden. Voordat ze het vuur openen, moeten ze eerst waarschuwingsschoten afvuren, vervolgens onschuldige burgers evacueren en dan pas mogen ze tot de aanval overgaan. Marineofficier Childers beveelt zijn soldaten het vuur te openen – “waste the motherfuckers” – op een demonstrerende menigte in Jemen. 83 mensen komen om. Heeft hij zich aan de regels gehouden?

Childers moet voor de militaire rechtbank verschijnen en vraagt z’n oude maatje Hodges hem te helpen. Childers heeft Hodges’ leven gered in Vietnam, waarna Childers een gevierd militair is geworden. Hodges daarentegen is in Vietnam gewond geraakt en heeft daarna alleen nog dienst kunnen doen als kantoorklerk. Hij voelt zich een mislukte militair en een middelmatige advocaat, maar neemt de zaak toch aan.

De film zit vol met Amerikaans patriottistische symboliek en groots militair vertoon. Hoogtepunt, of beter dieptepunt, hierin is het neerhalen van de Amerikaanse vlag in het heetst van de strijd. Gelukkig kan de Amerikaanse ambassadeur in Jemen de vlag nog net op het nippertje meekrijgen. “I’ll never forget this,” zegt hij geëmotioneerd tegen Childers.

De film is ook wel anti-Arabisch genoemd en van discriminatie beschuldigd. Pro-Arabisch is hij in elk geval niet, want de situatie wordt alleen bekeken vanuit Amerikaans oogpunt. Waarom de Jemenieten demonstreren bij de Amerikaanse ambassade komen we niet eens te weten. Er wordt alleen gekeken of ze wel of geen wapens hadden en of het vuur dus wel of niet op hen geopend had mogen worden. Of het daarbij om vrouwen, kinderen of sluipschutters gaat speelt blijkbaar geen enkele rol. De hele menigte wordt zonder pardon neergeknald. “Mission complete,” aldus Childers.

De Amerikaanse regisseur William Friedkin (1935) is vooral bekend van zijn films ‘The French Connection’ (1971), waarvoor hij vijf Oscars kreeg, en ‘The Exorcist’ (1973), één van de bekendste horrorfilms aller tijden. In de jaren daarna kregen zijn films slechtere kritieken en minder bezoekers. Inmiddels heeft hij meer dan twintig films geregisseerd, waarvan de meest recente ‘The Hunted’ (2003) en ‘Bug’ (2006) zijn.

De film zou een actiethriller moeten zijn. Het eerste half uur is één en al actie, bloedvergieten en geweersaldo’s. Eerst in Vietnam en meteen daarna in Jemen worden er behoorlijk wat militairen neergeknald, dus met de actie komt het wel goed. Maar “thriller” is teveel gezegd, want de film is geen moment echt spannend geweest.

‘Rules of Engagement’ is inhoudelijk geen sterke film, maar het degelijke acteerwerk van Samuel L. Jackson en Tommy Lee Jones maakt dat je de twee-uursrit uit kunt zitten.

Henny de Boer