Sammy’s avonturen: De geheime doorgang – Sammy’s Adventures: The Secret Passage (2010)

Regie: Ben Stassen | 88 minuten | animatie, avontuur | Nederlandse stemmencast: Levi van Kempen, Charlotte ten Brink, Robert ten Brink, John Williams, Patty Brard, Hanna Verboom, Serge Henri Valcke, Nurlaila Karim, John Williams, Babette van Veen, Bas Westerweel, Sebastiaan Westerweel, Silvijn Westerweel | Originele stemmencast: Isabelle Fuhrman, Tim Curry, Anthony Anderson, Melanie Griffith, Jenny McCarthy, Kathy Griffin, Stacy Keach, Ed Begley Jr., Pat Carroll, Billy Unger, Kierstin Koppel, Heather Trzvna, Gigi Perreau, Eric Unger, Carlos McCullers II, Darren Capozzi, Sydney Hope Banner, Denis Kacenga, Grant Klemann

Zeeschildpadden behoren tot de meest enigmatische, maar helaas ook meest bedreigde diersoorten die nog rondzwemmen in de hedendaagse wereldzeeën. Er worden in totaal zes verschillende soorten onderscheiden, te weten de soepschildpad, de karetschildpad, de platrugzeeschildpad, de onechte karetschildpad, de Kemps-schildpad en de warana. De lederschildpad, de gigant onder de waterschildpadden, maakt technisch gezien geen deel uit van de familie der zeeschildpadden (Cheloniidae), maar wordt meestal wel opgenomen in het overzicht omdat het ook een in zee levende schildpaddensoort is. Een mooie diergroep voor een visueel spetterende en ontroerende animatiefilm dus. Het stralende middelpunt van het verhaal is Sammy, een jonge zeeschildpad die vers vanuit het ei op zijn lange queeste naar volwassenheid wordt gevolgd. Zijn hoofddoel is het terugvinden van Shelly, het vrouwtje dat al op de eerste dag van Sammy’s leven het hart van de jonge schildpad heeft gestolen. Het is een reis met ups en downs.

Buiten weelderige koraalriffen en vriendelijke zeedieren, stuit Sammy ook op talloze gevaren zoals hongerige haaien, piranha’s en meedogenloze vissers. Wat meteen opvalt aan ‘Sammy’s avonturen: De geheime doorgang’ is dat de film er prachtig uitziet. Kristalheldere en diepblauwe oceanen, weelderige en kleurrijke koraalriffen en bij tijd en wijle betoverende onderwaterlandschappen zijn lekkernijen voor het oog en maken duidelijk dat het animatieteam zijn werk uitstekend heeft gedaan. Ook de dierlijke personages zijn gelijk vanaf hun vuurdoop op het scherm innemend. Geen houterige figuren, maar levendige personages die qua uiterlijk en beweging veel op de originele dieren lijken, zonder daarbij hun ‘vermenselijkte’ gezicht te verliezen. De driedimensionale versie van ‘Sammy’s avonturen’ versterkt deze punten nog eens extra. De landschappen worden nog mooier en realistischer, terwijl de beeldgrappen veel beter tot hun recht komen dan in bepaalde ‘gewone’ animatiefilms. De dialogen tussen de poikilotherme tortelduifjes Sammy en Shelly worden soms wat té zoetsappig, maar een echt groot struikelblok is dat niet. Zeker niet als je de lijn doortrekt naar andere films uit hetzelfde genre of kijkt naar de doelgroep waarop ‘Sammy’s avonturen’ in eerste instantie is toegesneden. Hetzelfde geldt feitelijk ook voor het antropomorfe karakter van de film. Soms zijn de makers wat al te scheutig met het toekennen van menselijke karaktereigenschappen aan de ten tonele gevoerde dieren, maar storend wordt het zelden.

Verborgen achter een masker van humor, jolijt en romantiek, toont ‘Sammy’s avonturen’ op gerichte momenten ook een serieus gezicht. Klimaatsceptici en andere antropocentrische profeten van het ongebreidelde vooruitgangsgeloof zullen er schande van spreken, maar Sammy krijgt op zijn reis door ‘s werelds ruigste en mooiste zeeën ook te maken met de onvermijdelijke invloed van de mens. Zo stuit de onervaren zeeschildpad in de eerste helft van de film op de gevolgen van een olieramp, een bedreiging die in de moderne geschiedenis meer dan eens zijn ongure kop heeft opgestoken. Ook andere ecologische thema’s zoals overbevissing, watervervuiling, de invloed van plastic zwerfafval op het zeeleven, walvisvaart en klimaatverandering komen in ‘Sammy’s avonturen’ summier aan bod. Veel critici zullen de scenarioschrijvers vanwege deze keuzes vermoedelijk een veeg uit de pan geven, maar het volledig negeren van dergelijke thema’s in een animatiefilm over het moderne zeeleven zou gelijkstaan aan een kwalijke vorm van struisvogelpolitiek. ‘Sammy’s avonturen’ bevat genoeg sterke punten om een breed spectrum aan leeftijdsgroepen te kunnen charmeren. Fraai animatiewerk, bevallige personages en een prijzenswaardige, niet overdreven drammerige boodschap. Een film die de grauwe middenmoot ruimschoots ontstijgt.

Frank Heinen