Shambhala (2024)

Regie: Min Bahadur Bham | 150 minuten | drama | Acteurs: Thinley Lhamo, Sonam Topden, Tenzing Dalha, Karma Wangyal Gurung, Karma Shakya, Loten Ramling, Tsering Choeble Towa, Tsering Lhamo Gurung, Tsering Choden, Phurba Tsepten Gurung, Janga Bahadur Lama, Phurwa Lhamo Gurung, Choney Gurung, Rajesh Prasad Khatri, Kunchok Gurung, Norbu Gurung

‘Shambhala’ (2024) laat een zwangere vrouw door een grillig hooggebergte reizen om een verhaal te vertellen over onthechting en lotsbestemming. Dit contemplatieve Nepalese drama biedt een universele kijk op het conflict tussen najagen en loslaten. Regisseur Min Bahadur Bham heeft veel aandacht voor de leefwijze van Nepalese gemeenschappen, waardoor de film iets weg heeft van een antropologische documentaire.

In het begin zijn ze nog hoopvol. In een traditioneel dorpje in de Himalaya trouwt Pema (Thinley Lhamo) met meerdere mannen: de gebroeders Tashi (Tenzin Dalha), Karma (Sonam Topden) en Dawa (Karma Wangyal Gurung). De zorgzame Pema brengt leven in het huishouden, dat in evenwicht wordt gehouden door de verschillende rollen en verbintenissen. Tussen Pema en Tashi heerst er oprechte romantische liefde, terwijl Pema een soort zusterrol vervult voor het jongere broertje Dawa. Karma is een toegewijd monnik, voor wie Pema eerder vriendschappelijke genegenheid voelt. Het geluk lijkt niet op te kunnen, als Pema zwanger blijkt te zijn.

Het evenwicht wordt verstoord wanneer Tashi op een maandenlange handelsreis gaat. De met de andere twee broers achtergebleven Pema wordt al snel onderwerp van roddel. De baby zou namelijk niet van Tashi zijn, maar van de lokale leraar Ram (Karma Shakya). Tot overmaat van ramp keert Tashi niet terug van zijn reis, omdat hij (zo wordt het Pema verteld) van de geruchten heeft gehoord. In plaats van het mikpunt van de gemeenschap te blijven, besluit Pema Tashi te gaan zoeken om de waarheid te vertellen. Wat volgt is een lange reis door het berglandschap, waarbij haar geliefde paard en ook Karma haar aanvankelijk vergezellen. Lukt het haar om haar ultieme doel te bereiken en Tashi te vertellen hoe het zit?

Het tweeënhalf uur durende verhaal is een wat lange zit, als je niet bereid bent om de film als een meditatieve ervaring te benaderen. Lange shots, personages van weinig woorden en vele rituelen, en dat alles tegen een panoramische, serene Himalaya-achtergrond. Ook moet je niet verbaasd opkijken als er tijdens Pema’s lange, zware voettocht een paar bekenden opduiken. Hoe komen zij daar zo plotseling? Kunnen ze veel sneller lopen of loopt er stiekem toch een autoweg?

Toch biedt het verhaal voldoende om er iets universeels uit te halen: om jezelf te kunnen zijn, moet je soms tegen de stroom in en je eigen pad volgen. Dat is niet altijd makkelijk, maar uiteindelijk kan het tot bevrijding leiden. Intieme, tedere momenten zijn er ook, bijvoorbeeld als Karma voor het eerst een zwangere buik mag aanraken of als Pema afscheid moet nemen van haar paard.

“We moeten onze eigen weg volgen”, geeft de hoofdpersoon uit ‘Shambhala’ ons mee. De regisseur benadert zijn drama met een sterk antropologische blik en neemt uitgebreid de tijd om alles door zijn ogen te zien. Wie doet alsof het een yogales is, heeft vermoedelijk de beste kijkervaring: ontspannen zitten, naar binnen keren en contact maken met je gevoel.

Ester Šorm

Waardering: 3

Bioscooprelease: 14 augustus 2025