Silent Flood (2025)

Regie: Dmytro Sukholytkyy-Sobchuk | 90 minuten | documentaire

Een bal wordt door kinderen omhoog gegooid. Terwijl het vrolijke gegil van de kinderen echoot door de wind, springt iemand in een kalme rivier en gaat de zon ten onder. De documentaire ‘Silent Flood’ toont ons vele van dit soort idyllische en poëtische beelden binnen het dagelijks leven van een religieuze gemeenschap in Oekraïne die zonder gas, elektriciteit of wapens de dagen weerstaan. In eerste instantie lijkt het bijna een soort reclame voor hen, over hoe hun manier van leven mogelijk de oplossing kan zijn voor veel conflicten in de wereld. Gelukkig geeft de film ons de kans om te reflecteren op wat we zien en horen, in plaats van alles als vanzelfsprekend te tonen.

In zekere zin is deze documentaire deel van de “slow cinema”-beweging, waarbij we niet zozeer een verhaal volgen, maar eerder mediteren op locaties, sferen, texturen en kleuren; het is een zeer sensoriële ervaring, maar wordt daarbij wel gegrond door voice-overs van mensen uit de gemeenschap, die ons vertellen over hun perspectief op de wereld en het leven. We worden geïnformeerd over de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, de dreiging van een Derde Wereldoorlog en over de herinneringen aan een grote overstroming in de jaren 40. Elk van deze onderwerpen heeft iets heftigs dat voor een goed deel van de film contrasteert met de idyllische schoonheid van de beelden, wat voor de kijker veel vragen oproept. Is het leven in zo’n gemeenschap wel zo ideaal voor mensen met ‘ontraditionele’ verlangens? Is het überhaupt mogelijk om terug te keren naar een ouderwetse agrarische samenleving wanneer de wereld zo fundamenteel modern is geworden? Waar ligt de grens tussen vrijheid en onderdrukking?

Het valt zeer te waarderen dat de montage van de film ons stil laat staan bij deze vragen, maar op een gegeven moment valt het wel in de herhaling en raken we uitgeput door onze reflecties, enkel anticiperend op nieuwe vragen om wat meer variatie te krijgen. Aangezien de film zelf niet zoveel moeite stopt in het uitwerken van zijn onderwerpen en enkel langdurig hangt aan stille scènes van het anachronistische bestaan van de gemeenschap, begint het op een gegeven moment te vervelen. Hoe fascinerend en intrigerend slow cinema ook kan zijn, is het ook een bepaalde stijl van film die om een uitzonderlijk gevoel voor ritme vraagt. Als dat ritme uit balans is, krijgen we de neiging om naar de klok te kijken.

Ondanks deze kritiekpunten blijft dit een documentaire die indruk maakt. De botsing tussen moderniteit en extreem traditionalisme is fascinerend, en we krijgen zelfs opmerkelijke formalistische ideeën daarbij te zien. Zo is er een scène waarin we soldaten enkel binnen ramen en spiegels kunnen bekijken, alsof we zelf deel van de religieuze gemeenschap zijn geworden en enkel kunnen gluren naar zulke “onnatuurlijke” mensen, die niet deel zijn van “onze” wereld.

‘Silent Flood’ is een zeer interessante documentaire die voor sommigen uitdagend zal zijn, maar toch de moeite waard is om te ervaren.

Thomas Eremia

Waardering: 3

Bioscooprelease: 17 september 2026