Solitude – Einvera (2023)

Regie: Ninna Pálmadóttir | 76 minuten | drama | Acteurs: Þröstur Leó Gunnarsson, Hermann Samúelsson, Anna Gunndís Guðmundsdóttir, Hjörtur Jóhann Jónsson, Jóel Sæmundsson, Hinrik Ólafsson, Jónmundur Grétarsson, Esther Talia Casey, Halldóra Geirharðsdóttir, Bergur Ebbi Benediktsson, Iðunn Ösp Hlynsdóttir, Ahd Tamimi, Þórunn Guðlaugsdóttir, Jóhannes Dungal, Thorunn Erna Clausen

Eenzaamheid komt in vele vormen. Je kunt letterlijk eenzaam zijn, alleen en ver weg van anderen. Maar je kunt je ook eenzaam voelen terwijl je genoeg mensen om je heen hebt. Beide vormen van eenzaamheid komen samen in de bescheiden IJslandse film ‘Solitude’ (2023) van de debuterende regisseur Ninna Pálmadóttir. De hoofdrol in deze film is weggelegd voor de wat wereldvreemde, bebaarde zestiger Gunnar (Þhröstur Leó Gunnarsson). Al veertig jaar woont hij moederziel alleen op een afgelegen boerderijtje, ver van de stad. Zijn enige familieleden zijn decennia geleden geëmigreerd naar Canada en de enige vorm van gezelschap die hij kent is zijn IJslandse paard Godi. Achter zijn sjofele uiterlijk gaat een zwijgzame maar hulpvaardige goedzak schuil. Aan het begin van de film krijgt Gunnar van de ambtenaar wiens auto hij zojuist nog losgetrokken heeft uit de modder te horen dat hij zijn boerderij moet verlaten, omdat de overheid een dam wil bouwen en daarom het land laat onderlopen. Gunnar heeft geen keus. Hij krijgt een flinke zak geld mee, laat noodgedwongen zijn paard achter en trekt naar de voor hem onbekende stad, Reykjavik.

Daar betrekt hij een uit kil beton opgetrokken benedenwoning die voor een plattelandsman nogal benauwd aanvoelt. Gunnar heeft moeite om te aarden, maar dat verandert als hij Ari (Hermann Samúelsson) ontmoet, het tienjarige jongetje dat tegenover hem woont. Ari brengt de krant rond in de buurt en ook al weigert Gunnar aanvankelijk zijn vriendelijke aanbod om de krant ook bij hem te bezorgen, de roodharige jongen blijkt er een van het volhardende soort. Ari blijkt een ‘sleutelkind’, waarvan de ouders altijd aan het werk zijn. Die van hem liggen bovendien nog in scheiding ook en hebben amper oog voor hun enige kind. Als Ari een keer zijn huissleutel vergeet, besluit hij aan te bellen bij die ‘beetje vreemde’ overbuurman, om daar te wachten tot een van zijn ouders thuiskomt. Zodra Gunnar een glas melk, wat lekkers en een schaakbord tevoorschijn haalt, is het ijs snel gebroken. Het duurt niet lang of Ari vergeet een keer expres zijn sleutels. Ook komen zijn ouders zelfs bij de nieuwe buurman aan de deur om te vragen of hij wil oppassen, ze willen hem er zelfs voor betalen!

Behalve dat er een bijzondere, vriendschappelijke band ontstaat tussen de twee, spelen ze ook een belangrijke rol in elkaars ontwikkeling. Ari krijgt eindelijk eens de volle aandacht, in een rustige en stabiele omgeving. Er is eindelijk iemand die bij zijn complete voetbalwedstrijd komt kijken, in plaats van alleen de laatste vijf minuten. Op zijn beurt opent Ari voor Gunnar een compleet nieuwe wereld; die van diepvriespizza’s, mobiele telefoons en dansen op de laatste hits. De uitgebluste oude man krijgt weer plezier in het leven en dat ontroert; je bent nooit te oud om hernieuwde levenslust te vinden. Het meest aandoenlijk is de brief die Gunnar voorleest aan Ari. Het is een brief die hij heeft geschreven voor zijn neef in Canada, waarin hij op zijn geheel eigen wijze maar zeer treffend omschrijft hoe belangrijk zijn nieuwgewonnen vriendschap is. Helaas is dat ook het punt in de film waarin de naïeve bubbel waarin we zo fijn werden meegenomen, bruut uiteenspat.

Want de onbevangenheid gaat op een zeker moment verloren in de harde wereld waarin we vandaag de dag leven. Een onschuldig moment wordt volledig uit zijn verband gerukt. Het liefst schreeuw je als kijker tegen het scherm dat er toch echt sprake is van een misverstand, maar het onvermijdelijke kwaad is dan al geschied. Ook onbedorven zielen raken op een zeker moment bezoedeld. Als kijker zie je dat moment al van ver aankomen, maar wil je graag nog even meegaan in de naïviteit van de twee belangrijkste personages. Konden we de wereld maar voor altijd zo puur en vrijmoedig bekijken. Deze ontwikkeling zet je met beide benen weer terug op de grond, ineens is het sprookje uit. De film verliest vanaf dat moment ook een beetje zijn magie en dan valt op dat ‘Solitude’ – geschreven door Rúnar Rúnarsson, de man achter het prachtige ‘When the Light Breaks’ (2024) – niet vrij is van schoonheidsfoutjes. Zo wordt het subplotje rond de Afghaanse asielzoeker er een beetje met de haren bij gesleept, had de goedheid van Gunnar en het feit dat hij niets geeft om materiële zaken ook wel iets subtieler kunnen worden uitgewerkt en is de film iets te vaak afhankelijk van toevalligheden.

Desondanks zijn de slechts 75 minuten die ‘Solitude’ duurt welbesteed, simpelweg omdat de vriendschap tussen Gunnar en Ari zo levensecht en aanstekelijk overkomt. Het acteerwerk is uitstekend – de jonge en innemende Samúelsson doet weinig onder voor zijn ervaren tegenspeler – en met name in de scènes buiten Reykjavik worden we getrakteerd op schitterende landschappen. Ninna Pálmadottir heeft een even bescheiden als sympathiek filmpje afgeleverd die misschien niet memorabel is, maar wel het kijken waard.

Patricia Smagge

Waardering: 3

Bioscooprelease: 17 juli 2025