Sorda (2025)

Regie: Eva Libertad | 99 minuten | drama | Acteurs: Miriam Garlo, Álvaro Cervantes, Elene Irureta, Joaquín Notario, Daniela Saura Pérez, Elaia Sánchez, Jade Molina Uroz, Valentina Arrona Fernández, Martina Blaya García, María García Fernández, Felipe Aroca Serrano, Erika Rubia, Marc Blauk, Marc Tapia, Agustín Otón, Oti Manzano, Sofia López, Leticia Ramírez Perea

“Miriam Garlo is my sister. She’s an actress and she is deaf.” Zo beginnen de ‘aantekeningen van de regisseur’ in de persmap bij de film ‘Sorda’. Zo krachtig als regisseur Eva Libertad de situatie in deze zinnen schetst, even zo krachtig zijn de beelden die zij gebruikt om te laten zien hoe het is om doof te zijn. Deze film is zeker niet een educatieve film over doofheid, maar ze dringt diep door in het leven en het beleven van de horende wereld door doven.

In het bijzonder gaat het in ‘Sorda’ om de dove Ángela (Miriam Garlo) en haar horende man Héctor (Álvaro Cervantes). Zij zijn gelukkig samen in hun kleine wereld. Wat Héctor doet in het dagelijks leven voor werk wordt niet helemaal duidelijk, maar Ángela maakt aardewerk samen met haar twee collega’s. Met hen en met haar vrienden kan ze zich uitstekend verstaanbaar maken omdat ze voldoende gebarentaal beheersen om een conversatie te kunnen voeren. De relatie met haar ouders is opvallend genoeg ook niet vanzelfsprekend. De kijker zit soms met plaatsvervangende kromme tenen met de geliefden en haar ouders aan tafel.

Aan dit vrij rimpelloze bestaan komt een einde door de geboorte van hun baby Ona. We ontdekken samen met beide ouders dat de opgave waar ze voor staan gigantisch is. Ángela kan door haar doofheid niet zomaar communiceren met haar horende dochter. Héctor kan dat wel, het gesproken woord, hoe gebrekkig ook, is voor de jonge Ona nu eenmaal beter te begrijpen dan de gebarentaal waarmee haar moeder met haar probeert te ‘praten’. In ‘Sorda’ wordt stap voor stap in beeld gebracht door welke fases beide partners gaan en hoe moeilijk het is om onder deze omstandigheden Ona op te voeden.

Bovendien gaat Ona op een gegeven moment naar school waar vooral wordt gesproken. Omdat dat de zaken nu eenmaal wat makkelijker maakt neemt Héctor veel taken op zijn schouders zoals het contact met de juffen, met de andere ouders. Hierdoor krijg Ángela het gevoel dat ze steeds meer geïsoleerd raakt. Zij is niet meer relevant voor de buitenwereld, denkt ze, omdat haar man alle lastige situaties afvangt. Ouders die met haar willen communiceren over zaken van gemeenschappelijk belang laten haar al gauw links liggen en doen zaken met Héctor. Het isolement van Ángela wordt nog vergroot doordat in de vriendenkring voornamelijk wordt gesproken en lang niet alle vrienden op de hoogte zijn van de gebarentaal die nodig is Ángela te bereiken. We zien dat het isolement van Ángela leidt tot spanningen tussen haar en Héctor en dat het voor beiden steeds moeilijker wordt om de wederzijdse liefde in stand te houden.Ook het feit dat het Ángela niet lukt om met Ona te communiceren via de gebarentaal draagt bij aan haar frustratie.

De werkelijkheid en het schuren van de dovenwereld met de wereld van de horenden blijft voor de meeste mensen onzichtbaar. ‘Sorda’ laat zien waarom dit zo is en hoe moeilijk het is om het isolement te ontwijken.

Overigens is deze lange speelfilm gebaseerd op een eerdere korte film onder dezelfde titel. Bijzonder is natuurlijk dat regisseur Eva Libertad haar zuster gecast heeft voor deze rol. Anderzijds lag het natuurlijk ook voor de hand om de persoon met wie je je leven lang hebt doorgebracht en vaak hebt gesproken over de betekenis van doof zijn een rol in ‘Sorda’ te geven. Een film die een flinke tik uitdeelt aan de vanzelfsprekendheid waarmee de horenden het lot van de doven ervaren. De emotie aan de kant van de doven is nauwelijks benoembaar.

Deze Spaanse film raakt de kijker onvermijdelijk omdat ze het doof zijn inleefbaar maakt en als kijker zien we en ‘horen’ we hoe moeilijk het soms is om doof te zijn. Daarom won de film de Panorama Publieksprijs op het Filmfestival van Berlijn in 2025. Gaande de film zien we de frustratie van Ángela toenemen en in een flinke clash tussen de twee geliefden worden we gewaar dat ook Héctor flink wat frustraties op heeft gelopen van het feit dat Ángela doof is. ‘Sorda’ is een prachtige, intieme en ontroerende film die een groot publiek verdient.

Ton IJlstra

Waardering: 4

Bioscooprelease: 25 september 2025